Ví dụ thực tế — Trang 6

Nhà thầu bị cấm khi có hành vi bị cấm tại Điều 16 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15. Thời gian cấm từ 6 tháng đến 5 năm (khoản 2 Điều 87), chia ba mức tại khoản 1 Điều 133 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: 1) 3 đến 5 năm: hối lộ; lợi dụng chức vụ can thiệp đấu thầu; làm giả hồ sơ, cố ý khai sai năng lực; dàn xếp để một bên trúng thầu. 2) 1 đến 3 năm: thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, cố ý không nộp tài liệu năng lực để nhường thầu; cản trở thanh tra, kiểm tra; cố tình kiến nghị sai sự thật; chia nhỏ gói để chỉ định thầu; chuyển nhượng thầu trái phép. 3) 6 tháng đến 1 năm: dự thầu gói mà mình làm tư vấn thiết kế, lập hồ sơ mời thầu hoặc chấm thầu; dự thầu khi người thân của người chấm thầu đứng tên; tiết lộ thông tin đấu thầu chưa công khai. Nhiều hành vi thì cộng dồn thời gian cấm, tối đa 5 năm; thời hiệu xử lý 10 năm kể từ ngày vi phạm. Liên danh có thành viên vi phạm thì thường cả liên danh bị cấm, trừ một số hành vi chỉ cấm riêng thành viên đó. Có 3 quyết định cấm còn hiệu lực thì bộ, tỉnh có thể cấm 5 năm trong phạm vi quản lý; có 5 quyết định của bộ, tỉnh thì Bộ trưởng Bộ Tài chính cấm 5 năm trên toàn quốc. Không đồng ý thì có quyền khởi kiện ra Tòa án (khoản 8 Điều 133).Nguồn: Điều 16, khoản 2 Điều 87 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15; Điều 133 Nghị định 214/2025/NĐ-CP

Theo khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP (áp dụng từ ngày ký 09/09/2026), hạn mức chỉ định thầu là: • Dự toán mua sắm không hình thành dự án: không quá 1 tỷ đồng. • Gói tư vấn thuộc dự án: không quá 3 tỷ đồng. • Gói phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp thuộc dự án: không quá 5 tỷ đồng. Bản gốc của Nghị định 214/2025/NĐ-CP chỉ cho các mức 500 triệu, 800 triệu và 2 tỷ đồng. Gói trong hạn mức đi theo quy trình chỉ định thầu rút gọn (Điều 80): chủ đầu tư gửi dự thảo hợp đồng cho nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, hai bên thương thảo giá, hoàn thiện hợp đồng rồi phê duyệt kết quả. Điều kiện: có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt, có kế hoạch bố trí vốn, có dự toán được duyệt nếu luật chuyên ngành yêu cầu (khoản 2 Điều 79). Nhà thầu vẫn phải có tư cách hợp lệ theo Điều 5 Luật Đấu thầu. Gói hoặc nội dung mua sắm không quá 100 triệu đồng thì thủ trưởng đơn vị tự quyết, chỉ cần hóa đơn, chứng từ đầy đủ (khoản 4 Điều 80). Rủi ro: chia nhỏ dự án, dự toán thành nhiều gói để lọt hạn mức chỉ định thầu là hành vi bị cấm (điểm l khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15), có thể bị cấm tham gia đấu thầu từ 1 đến 3 năm (điểm b khoản 1 Điều 133 Nghị định 214/2025/NĐ-CP).Nguồn: Khoản 4 Điều 78, khoản 2 Điều 79, Điều 80 Nghị định 214/2025/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 349/2026/NĐ-CP); điểm l khoản 6 Điều 16 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15

Có, nhưng chỉ với ba loại giải pháp. Nghị định 94/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2025) lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong ngân hàng cho: chấm điểm tín dụng, chia sẻ dữ liệu qua Open API và cho vay ngang hàng (khoản 2 Điều 1). Giải pháp phải (khoản 1 Điều 8): thuộc vùng pháp luật chưa hướng dẫn rõ; có tính đổi mới; có khung quản lý rủi ro và phương án bảo vệ người tiêu dùng; khả thi để đưa ra thị trường sau thử nghiệm. Công ty fintech cần thêm (khoản 2 Điều 8): là pháp nhân hợp pháp tại Việt Nam; người đại diện theo pháp luật, giám đốc có bằng đại học kinh tế, quản trị, luật hoặc CNTT và ít nhất 02 năm quản lý trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng. Riêng cho vay ngang hàng (Điều 11): không phải doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, hệ thống đặt tại Việt Nam, hợp đồng vay không quá 02 năm, giải ngân qua tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử. Thời gian thử nghiệm tối đa 02 năm kể từ khi Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy chứng nhận, chỉ trong lãnh thổ Việt Nam (Điều 6), gia hạn mỗi lần không quá 01 năm, tối đa 02 lần (khoản 3 Điều 20). Được vào sandbox chưa có nghĩa là đủ điều kiện kinh doanh chính thức (khoản 2 Điều 5). Sản phẩm ngoài ba nhóm trên phải chờ quy định thử nghiệm của từng ngành theo Điều 21 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 93/2025/QH15 (tối đa 03 năm, gia hạn 01 lần).Nguồn: Điều 1 khoản 2, Điều 5 khoản 2, Điều 6, Điều 8, Điều 11, Điều 20 khoản 3 Nghị định 94/2025/NĐ-CP; Điều 21 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 93/2025/QH15

Công ty con là một doanh nghiệp riêng, nên công ty mẹ không thể tự "chuyển" hợp đồng lao động sang đó bằng quyết định điều động. Điều 29 Bộ luật Lao động 2019 chỉ cho tạm chuyển nhân viên sang công việc khác, vẫn làm cho chính công ty. Muốn đưa người sang công ty con, cần nhân viên đồng ý và chọn một trong hai cách: 1) Chấm dứt hợp đồng với công ty mẹ theo thỏa thuận (Điều 34 khoản 3), rồi công ty con ký hợp đồng mới. Công ty mẹ trả trợ cấp thôi việc nếu nhân viên làm thường xuyên từ đủ 12 tháng: mỗi năm nửa tháng lương, trừ thời gian đã đóng bảo hiểm thất nghiệp (Điều 46). Các khoản tiền thanh toán trong 14 ngày làm việc, đồng thời hoàn tất xác nhận thời gian đóng bảo hiểm xã hội (Điều 48). 2) Tạm hoãn hợp đồng với công ty mẹ theo thỏa thuận (Điều 30 khoản 1 điểm h) để nhân viên sang công ty con một thời gian. Trong thời gian này công ty mẹ không trả lương, trừ khi có thỏa thuận khác. Hết hạn, nhân viên có mặt trong 15 ngày và công ty mẹ phải nhận lại làm công việc cũ (Điều 31). Nếu nhân viên không đồng ý mà công ty vẫn cho nghỉ, đó là đơn phương chấm dứt trái luật: phải nhận lại, trả lương, đóng bảo hiểm cho những ngày không được làm và trả thêm ít nhất 02 tháng lương (Điều 41).Nguồn: Điều 29, 30, 31, 34 khoản 3, 41, 46, 48 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14

Mức bảo đảm dự thầu do hồ sơ mời thầu ấn định, trong khung tại khoản 4 Điều 14 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15: • 1% đến 1,5% giá gói thầu: gói xây lắp, hỗn hợp không quá 20 tỷ đồng; gói hàng hóa, phi tư vấn không quá 10 tỷ đồng. • 1,5% đến 3%: các gói còn lại. • 0,5% đến 1,5% tổng vốn đầu tư: khi lựa chọn nhà đầu tư. Ví dụ gói xây lắp 15 tỷ đồng thì bảo đảm từ 150 đến 225 triệu đồng. Bảo đảm dự thầu áp dụng cho đấu thầu rộng rãi, hạn chế, chào hàng cạnh tranh với gói phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp (khoản 2). Hình thức: đặt cọc, thư bảo lãnh ngân hàng hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm bảo lãnh. Hiệu lực bằng hiệu lực hồ sơ dự thầu cộng 30 ngày (khoản 5). Nhà thầu mất bảo đảm nếu (khoản 9): 1) Rút hồ sơ dự thầu sau thời điểm đóng thầu. 2) Từ chối thương thảo trong 5 ngày làm việc, hoặc từ chối hoàn thiện, ký hợp đồng trong 10 ngày (đấu thầu trong nước). 3) Không nộp bảo đảm thực hiện hợp đồng. 4) Có hành vi bị cấm tại Điều 16 hoặc vi phạm dẫn đến hủy thầu. Nhà thầu không trúng được hoàn trả chậm nhất 14 ngày kể từ ngày phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu (khoản 8).Nguồn: Khoản 2, 4, 5, 8, 9 Điều 14 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 (hợp nhất 74/VBHN-VPQH)

Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15 chia hai mức ưu đãi (Điều 28, 29 có hiệu lực từ 01/7/2025): 1) Sản xuất sản phẩm, cung cấp dịch vụ công nghệ số nói chung: ngành, nghề ưu đãi đầu tư (khoản 1 Điều 28). 2) Sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm, sản xuất phần mềm, phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo, chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI là ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư (khoản 2 Điều 28). Dự án khởi nghiệp sáng tạo trong công nghiệp công nghệ số cũng thuộc nhóm này và được ngân sách hỗ trợ một phần chi phí theo mức HĐND tỉnh quy định (Điều 29). Mức thuế TNDN cụ thể (Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15): • Dự án mới sản xuất phần mềm, sản phẩm, dịch vụ công nghệ số trọng điểm, chip, trung tâm dữ liệu AI: thuế suất 10% trong 15 năm, miễn 04 năm, giảm 50% trong 09 năm tiếp theo (điểm b khoản 2 Điều 12, khoản 1 Điều 13, khoản 1 Điều 14). • Dự án mới sản xuất sản phẩm công nghệ số khác: thuế suất 17% trong 10 năm, miễn 02 năm, giảm 50% trong 04 năm tiếp theo (điểm n khoản 2 Điều 12, khoản 4 Điều 13, khoản 2 Điều 14). Dự án sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip, trung tâm dữ liệu AI còn được ngân sách địa phương hỗ trợ chi phí xây nhà máy, hạ tầng, máy móc và ưu tiên về hải quan (khoản 4, 5 Điều 28).Nguồn: Điều 28, 29 Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15; Điều 12 khoản 2 điểm b, n, Điều 13 khoản 1, 4, Điều 14 khoản 1, 2 Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15

Tùy cách công ty ký thử việc. 1) Ký hợp đồng thử việc riêng: không phải đóng. Điều 3 khoản 5 Nghị định 158/2025/NĐ-CP (hướng dẫn Luật Bảo hiểm xã hội 2024) nói rõ người làm việc theo hợp đồng thử việc không thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc. 2) Ghi thỏa thuận thử việc ngay trong hợp đồng lao động (Điều 24 khoản 1 Bộ luật Lao động 2019 cho phép cách này): nhân viên đã làm việc theo hợp đồng lao động. Nếu hợp đồng không xác định thời hạn hoặc có thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên, nhân viên thuộc diện đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc theo Điều 2 khoản 1 điểm a Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15, nên đóng ngay từ tháng đầu, kể cả thời gian thử việc. Khi thử việc đạt (Điều 27 Bộ luật Lao động): • Hợp đồng thử việc riêng: công ty phải ký hợp đồng lao động, từ đó đăng ký đóng bảo hiểm xã hội. • Thử việc trong hợp đồng lao động: tiếp tục thực hiện hợp đồng, bảo hiểm đóng liên tục. Nhân viên thuộc diện đóng mà công ty không đăng ký sau 60 ngày kể từ hạn đăng ký thì bị phạt theo Điều 44 khoản 1 Nghị định 283/2026/NĐ-CP: 6 đến 12 triệu đồng khi vi phạm dưới 10 người, mức cá nhân; doanh nghiệp gấp đôi (Điều 7). Công ty còn phải đóng đủ số tiền thiếu và nộp thêm 0,03% mỗi ngày.Nguồn: Điều 3 khoản 5 Nghị định 158/2025/NĐ-CP; Điều 2 khoản 1 điểm a Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15; Điều 24, 27 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14; Điều 7, Điều 44 khoản 1 Nghị định 283/2026/NĐ-CP

Được. Doanh nghiệp tư nhân đủ tư cách nhà thầu nếu đáp ứng các điều kiện tại khoản 1 Điều 5 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 (hợp nhất 74/VBHN-VPQH): 1) Có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, hạch toán tài chính độc lập. 2) Không đang giải thể, không bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, không mất khả năng thanh toán. 3) Có tên trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trước khi phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. 4) Không đang bị cấm tham dự thầu, không đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự. 5) Độc lập về pháp lý và tài chính với chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn của gói thầu đó (Điều 6). Sau đó hồ sơ còn bị chấm về năng lực, kinh nghiệm (doanh thu, hợp đồng tương tự, nhân sự) theo hồ sơ mời thầu. Gói hàng hóa, xây lắp, phi tư vấn, hỗn hợp còn đòi bảo đảm dự thầu từ 1% đến 3% giá gói thầu (Điều 14). Từ 01/01/2025, đấu thầu rộng rãi, hạn chế, chào hàng cạnh tranh trong nước đều làm trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (Điều 50), nên cần đăng ký tài khoản nhà thầu trước. Rủi ro hay bị bỏ qua: nếu trong 3 năm trước thời điểm đóng thầu, nhân sự của doanh nghiệp bị Tòa án kết án vì vi phạm đấu thầu để giúp doanh nghiệp trúng thầu, hồ sơ dự thầu không hợp lệ (điểm h khoản 3 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP).Nguồn: Khoản 1 Điều 5, Điều 6, Điều 14, Điều 50 Luật Đấu thầu 22/2023/QH15 (hợp nhất 74/VBHN-VPQH); điểm h khoản 3 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP