Ví dụ thực tế — Trang 25

Không. Nhà còn là di sản chưa chia thì một người thừa kế không được tự ý bán. Căn cứ: • Từ lúc người để lại di sản mất, những người thừa kế cùng có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại (Điều 614 Bộ luật Dân sự 2015). • Người đang chiếm hữu, sử dụng, quản lý di sản không được bán, trao đổi, tặng cho, thế chấp hoặc định đoạt di sản (Điều 617 khoản 2 điểm a). Người quản lý di sản được chỉ định hoặc được cử ra cũng chỉ được bán khi các thừa kế đồng ý bằng văn bản (Điều 617 khoản 1 điểm b). • Với nhà đất, người nhận thừa kế chỉ được chuyển nhượng khi đã có Giấy chứng nhận hoặc đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận (Điều 45 khoản 4 Luật Đất đai 31/2024/QH15), tức là phải làm thủ tục nhận di sản, sang tên trước. Muốn bán hợp pháp: 1) Tất cả đồng thừa kế cùng đồng ý và cùng ký; hoặc 2) Thỏa thuận chia di sản, rồi mỗi người định đoạt phần của mình. Không chia được bằng hiện vật và không thỏa thuận được ai nhận nhà thì bán nhà để chia tiền (Điều 660 khoản 2). Nếu một người đã tự ý bán hoặc thế chấp, những người còn lại có thể khởi kiện ra Tòa án; người vi phạm gây thiệt hại phải bồi thường (Điều 617 khoản 2 điểm c).Nguồn: Điều 614, 617, Điều 660 khoản 2 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13; Điều 45 khoản 4 Luật Đất đai 31/2024/QH15

Không, nếu bạn là cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp và đất được giao hoặc công nhận trong hạn mức. Hết 50 năm, bạn được tiếp tục sử dụng thêm 50 năm mà không phải làm thủ tục gia hạn (Điều 172 khoản 1 điểm a Luật Đất đai 31/2024/QH15). Quy định này áp dụng cho đất trồng cây hằng năm, nuôi trồng thủy sản, làm muối, trồng cây lâu năm và rừng sản xuất là rừng trồng, trong hạn mức theo Điều 176. Các trường hợp khác: 1) Đất nông nghiệp thuê của Nhà nước: hết hạn, nếu có nhu cầu thì Nhà nước xem xét cho thuê tiếp, không quá 50 năm (Điều 172 khoản 1 điểm b). 2) Trường hợp phải gia hạn: nộp hồ sơ chậm nhất 6 tháng trước khi hết hạn. Không nộp đúng hạn thì không được gia hạn, trừ bất khả kháng, và đất bị thu hồi (Điều 172 khoản 3). 3) Không được gia hạn thì phải tự xử lý tài sản trên đất để trả mặt bằng. Quá 24 tháng kể từ khi hết hạn mà chưa xử lý, Nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất và tài sản (Điều 172 khoản 4; Điều 82 khoản 1 điểm c). Nên xem thời hạn và nguồn gốc đất ghi trên sổ đỏ để biết thửa đất của mình thuộc trường hợp nào.Nguồn: Điều 172 khoản 1 điểm a, b, khoản 3, 4 và Điều 82 khoản 1 điểm c Luật Đất đai 31/2024/QH15 (văn bản hợp nhất 44/VBHN-VPQH)

Sửa bên trong nhà mà không đụng kết cấu chịu lực, không đổi công năng thì không cần giấy phép. Các trường hợp miễn phép nay theo Điều 43 khoản 2 Luật Xây dựng 135/2025/QH15; luật có hiệu lực từ 01/07/2026, riêng khoản 2, 3 Điều 43 áp dụng từ 01/01/2026 (Điều 94 khoản 2). Được miễn giấy phép khi đáp ứng đủ (Điều 43 khoản 2 điểm h): • Sửa chữa, cải tạo bên trong; hoặc sửa mặt ngoài không tiếp giáp đường trong đô thị có yêu cầu quản lý kiến trúc; • Không thay đổi mục đích, công năng sử dụng; • Không ảnh hưởng an toàn kết cấu chịu lực; • Bảo đảm phòng cháy chữa cháy, môi trường, kết nối hạ tầng kỹ thuật. Thiếu một trong các điều kiện trên thì phải xin Giấy phép sửa chữa, cải tạo (Điều 43 khoản 1 điểm b). Ví dụ: đập tường chịu lực, nâng tầng, cơi nới, sửa mặt tiền trên tuyến phố có yêu cầu quản lý kiến trúc. Nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân thuộc diện miễn phép không phải gửi thông báo khởi công (Điều 43 khoản 3).Nguồn: Điều 43 khoản 1 điểm b, khoản 2 điểm h, khoản 3 và Điều 94 khoản 2 Luật Xây dựng 135/2025/QH15

Người Việt Nam mua căn hộ chung cư không bị giới hạn số năm sở hữu. Luật Nhà ở 27/2023/QH15 chỉ đặt thời hạn sở hữu cho cá nhân nước ngoài (không quá 50 năm, gia hạn được một lần, Điều 20 khoản 2 điểm c) và cho mua bán nhà ở có thời hạn do hai bên thỏa thuận (Điều 165). Cái có thời hạn là tuổi thọ tòa nhà. Thời hạn sử dụng nhà chung cư xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế theo kết luận kiểm định, tính từ khi nghiệm thu đưa vào sử dụng (Điều 58 khoản 1, 2). Khi hết thời hạn: 1) UBND tỉnh chỉ đạo kiểm định, đánh giá chất lượng tòa nhà. (Điều 58 khoản 3, Điều 61). 2) Chưa phải phá dỡ thì nhà tiếp tục được dùng; kết luận kiểm định phải ghi rõ được dùng đến khi nào (Điều 61 khoản 3). 3) Thuộc diện phải phá dỡ (hư hỏng do cháy nổ, thiên tai, kết cấu chịu lực nguy hiểm, có nguy cơ sập đổ..., Điều 59 khoản 2) thì nhà được cải tạo, xây dựng lại theo dự án. Quy hoạch vẫn cho xây lại chung cư thì chủ sở hữu được tái định cư tại chỗ, trừ khi không có nhu cầu. Quy hoạch không xây lại thì được bồi thường bằng tiền hoặc bố trí tái định cư ở nơi khác (Điều 60 khoản 4).Nguồn: Điều 20 khoản 2 điểm c, Điều 58, 59, 60 khoản 4, Điều 61 khoản 3, Điều 165 Luật Nhà ở 27/2023/QH15

Có. Sau ly hôn, người không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom con mà không ai được cản trở (Điều 82 khoản 3 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13). Người nuôi con và gia đình họ không được ngăn cản việc thăm nom, chăm sóc, giáo dục con (Điều 83 khoản 2). Giới hạn duy nhất: người thăm lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc nuôi dạy con thì người nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom (Điều 82 khoản 3). Chưa có quyết định của Tòa thì không được tự ý cấm. Bị cản trở thì làm lần lượt: 1) Thỏa thuận lại lịch thăm cụ thể, có thể nhờ hòa giải viên ở thôn, tổ dân phố. 2) Làm đơn gửi UBND hoặc công an xã, phường. Ngăn cản quyền thăm nom, chăm sóc giữa cha, mẹ và con có thể bị phạt từ 5 đến 10 triệu đồng, trừ khi cha mẹ đã bị Tòa hạn chế quyền thăm nom (Điều 42 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/12/2025). 3) Bên nuôi con không còn đủ điều kiện trông nom, chăm sóc, giáo dục con thì bạn có thể yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi (Điều 84 khoản 2 điểm b); con từ đủ 7 tuổi thì Tòa xem xét nguyện vọng của con (Điều 84 khoản 3).Nguồn: Điều 82 khoản 3, Điều 83 khoản 2, Điều 84 khoản 2, 3 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13; Điều 42 Nghị định 282/2025/NĐ-CP

Không. Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13 không có khái niệm "ly thân". Sống riêng bao lâu thì về pháp lý vẫn là vợ chồng, cho đến khi bản án hoặc quyết định ly hôn của Tòa án có hiệu lực (Điều 57 khoản 1). Luật chỉ cho phép vợ chồng thỏa thuận không sống chung: vợ chồng có nghĩa vụ sống chung, trừ khi có thỏa thuận khác hoặc vì công việc, học tập, lý do chính đáng khác (Điều 19 khoản 2). Ở riêng không vi phạm luật, nhưng quan hệ hôn nhân vẫn giữ nguyên. Khi đang sống riêng: 1) Tài sản: thu nhập, tài sản mỗi người tạo ra vẫn là tài sản chung (Điều 33 khoản 1). Muốn tách bạch thì lập văn bản chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân (Điều 38); phần đã chia là tài sản riêng của mỗi người (Điều 40 khoản 1). 2) Con: con sinh ra trong thời kỳ hôn nhân vẫn là con chung; ai không thừa nhận thì phải có chứng cứ và do Tòa án xác định (Điều 88). 3) Quan hệ mới: đang có vợ, có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác là hành vi bị cấm (Điều 5 khoản 2 điểm c). Muốn chấm dứt hẳn thì nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn (Điều 51 khoản 1).Nguồn: Điều 5 khoản 2 điểm c, Điều 19 khoản 2, Điều 33, 38, 40, 51, 57, 88 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13

Có. Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền và nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu (Điều 104 khoản 1 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13). Bố mẹ ly hôn không làm mất quyền này. Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ giữa ông bà và cháu là hành vi bạo lực gia đình (Điều 3 khoản 1 điểm g Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 13/2022/QH15). Người ngăn cản việc thăm nom, chăm sóc có thể bị phạt từ 5 đến 10 triệu đồng (Điều 42 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hiệu lực từ 15/12/2025). Cần biết: • Luật không đặt lịch thăm riêng cho ông bà. Quyền thăm nom ở Điều 82 khoản 3 là của bố hoặc mẹ không trực tiếp nuôi con, nên cách thuận nhất là ông bà đi cùng con mình khi thăm cháu. Nếu bị cản trở: 1) Nói chuyện hoặc nhờ hòa giải viên ở thôn, tổ dân phố. 2) Làm đơn gửi UBND hoặc công an xã, phường. Chủ tịch UBND cấp xã được phạt tiền đến 15 triệu đồng với vi phạm về phòng, chống bạo lực gia đình (Điều 54 khoản 1 Nghị định 282/2025/NĐ-CP). 3) Người đang nuôi cháu không còn đủ điều kiện trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu thì ông bà, với tư cách người thân thích, có quyền yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi (Điều 84 khoản 2 điểm b, khoản 5 điểm a Luật Hôn nhân và gia đình).Nguồn: Điều 104 khoản 1, Điều 82 khoản 3, Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 52/2014/QH13; Điều 3 khoản 1 điểm g Luật Phòng, chống bạo lực gia đình 13/2022/QH15; Điều 42, Điều 54 khoản 1 Nghị định 282/2025/NĐ-CP

Được, nhưng phải có sự đồng ý của cả bố và mẹ, kể cả khi đã ly hôn. Căn cứ: • Bộ luật Dân sự 2015 cho đổi họ cho con đẻ từ họ cha sang họ mẹ hoặc ngược lại (Điều 27 khoản 1 điểm a). Con từ đủ 9 tuổi phải được chính con đồng ý (Điều 27 khoản 2). • Đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha, mẹ, thể hiện rõ trong tờ khai (Điều 7 khoản 1 Nghị định 123/2015/NĐ-CP). Quy định này không có ngoại lệ cho trường hợp ly hôn. Bên kia không đồng ý thì UBND không giải quyết. Thủ tục với con dưới 14 tuổi: 1) Nộp tờ khai đăng ký thay đổi hộ tịch có ý kiến đồng ý của bố mẹ (và của con nếu đủ 9 tuổi) cùng giấy tờ liên quan tại UBND xã, phường nơi đã đăng ký khai sinh hoặc nơi con cư trú (Điều 27, Điều 28 khoản 1 Luật Hộ tịch 60/2014/QH13). 2) Trong 3 ngày làm việc, nếu đủ điều kiện, cán bộ ghi vào sổ hộ tịch, ghi nội dung thay đổi vào Giấy khai sinh và cấp trích lục; cần xác minh thì thêm tối đa 3 ngày làm việc (Điều 28 khoản 2). Đổi họ không làm thay đổi quyền, nghĩa vụ đã xác lập theo họ cũ (Điều 27 khoản 3 Bộ luật Dân sự).Nguồn: Điều 27 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13; Điều 7 khoản 1 Nghị định 123/2015/NĐ-CP; Điều 27, 28 Luật Hộ tịch 60/2014/QH13