Ví dụ thực tế — Trang 7

Không có một "giấy phép logistics" chung. Logistics gồm nhiều dịch vụ (kho bãi, đại lý vận tải, khai hải quan, chuyển phát, vận tải...), làm dịch vụ nào thì đáp ứng điều kiện của dịch vụ đó (Điều 3, Điều 4 khoản 1 Nghị định 163/2017/NĐ-CP). Các trường hợp hay gặp: 1) Khai hải quan thuê: phải được công nhận là đại lý làm thủ tục hải quan, có nhân viên có chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan và hạ tầng để khai điện tử (Điều 20 Luật Hải quan 54/2014/QH13; Luật 11/2026/QH16 sửa điều này từ 01/03/2027). 2) Tự chạy xe tải chở hàng thuê: cần Giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô; xe phải thuộc sở hữu hoặc thuê hợp pháp bằng hợp đồng văn bản (Điều 8, 14, 19 Nghị định 158/2024/NĐ-CP). 3) Nhà đầu tư nước ngoài (theo cam kết WTO) bị giới hạn vốn: vận tải đường bộ tối đa 51% và 100% lái xe phải là công dân Việt Nam; vận tải đường thủy nội địa, đường sắt tối đa 49%; xếp dỡ container tối đa 50%; dịch vụ thông quan phải có vốn góp của nhà đầu tư trong nước (Điều 4 khoản 3 Nghị định 163/2017/NĐ-CP). Về bồi thường: nếu luật chuyên ngành và hợp đồng không quy định, khách không báo trước trị giá hàng thì doanh nghiệp chịu tối đa 500 triệu đồng mỗi yêu cầu bồi thường (Điều 5 khoản 3).Nguồn: Điều 3, Điều 4 khoản 1, 3, Điều 5 khoản 3 Nghị định 163/2017/NĐ-CP; Điều 20 Luật Hải quan 54/2014/QH13; Điều 8, 14, 19 Nghị định 158/2024/NĐ-CP

Lương đóng bảo hiểm xã hội là tiền lương tháng gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác trả thường xuyên, ổn định mỗi kỳ lương (Điều 31 khoản 1 điểm b Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15). Điều 7 khoản 1 Nghị định 158/2025/NĐ-CP nói rõ: 1) Mức lương theo thang lương, bảng lương, ghi trong hợp đồng. 2) Phụ cấp phải đóng: khoản bù đắp điều kiện lao động, tính chất phức tạp công việc, điều kiện sinh hoạt, mức độ thu hút lao động mà mức lương chưa tính đủ, có ghi trong hợp đồng. 3) Khoản bổ sung phải đóng: xác định được số tiền cụ thể cùng mức lương, ghi trong hợp đồng và trả đều mỗi kỳ lương. Không tính vào lương đóng: phụ cấp, khoản bổ sung phụ thuộc hoặc biến động theo năng suất, quá trình làm việc, chất lượng công việc, như thưởng KPI, thưởng doanh số. Lương đóng thấp nhất bằng mức tham chiếu, cao nhất 20 lần mức tham chiếu (Điều 31 khoản 1 điểm đ). Khi lương cơ sở chưa bị bãi bỏ thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở (Điều 5 Nghị định 158/2025/NĐ-CP). Ghi các khoản trả cố định hằng tháng thành "hỗ trợ" để đóng thấp là đăng ký lương đóng thấp hơn quy định, tức trốn đóng: phạt 18% đến 20% số tiền trốn đóng, tối đa 75 triệu đồng mức cá nhân, doanh nghiệp gấp đôi (Điều 44 khoản 2, Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP), kèm buộc đóng đủ cộng 0,03% mỗi ngày.Nguồn: Điều 31 khoản 1 điểm b, đ Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15; Điều 5, Điều 7 khoản 1 Nghị định 158/2025/NĐ-CP; Điều 7, Điều 44 khoản 2 Nghị định 283/2026/NĐ-CP

Hiện không còn một mốc chung cho cả nước. Luật Bảo vệ môi trường 72/2020/QH14 ban đầu buộc phân loại rác sinh hoạt chậm nhất ngày 31/12/2024 (Điều 79 khoản 7). Từ 01/01/2026, Luật 146/2025/QH15 sửa khoản này: UBND cấp tỉnh quyết định lộ trình theo điều kiện địa phương. Cần xem quyết định của tỉnh nơi đặt văn phòng, nhà xưởng. Rác sinh hoạt chia 3 nhóm (Điều 75 khoản 1): rác tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm; rác sinh hoạt khác. Nghĩa vụ của doanh nghiệp tính theo khối lượng rác sinh hoạt, văn phòng: 1) Dưới 300 kg/ngày: được chọn quản lý như hộ gia đình, tức tự phân loại theo Điều 75, hoặc ký hợp đồng chuyển giao như cơ sở lớn (Điều 79 khoản 3 Luật; Điều 58 khoản 1 Nghị định 08/2022/NĐ-CP). 2) Từ 300 kg/ngày: phải ký hợp đồng chuyển giao cho đơn vị thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý có chức năng phù hợp và trả giá dịch vụ theo hợp đồng (Điều 79 khoản 4 Luật; Điều 58 khoản 2, 3 Nghị định 08/2022/NĐ-CP). Mức phạt: cơ sở từ 300 kg/ngày không ký hợp đồng với đơn vị có chức năng bị phạt 15 đến 20 triệu đồng, tổ chức chịu gấp đôi tức 30 đến 40 triệu đồng (Điều 26 khoản 3 điểm a, Điều 6 khoản 2 Nghị định 45/2022/NĐ-CP).Nguồn: Điều 75 khoản 1, Điều 79 khoản 3, 4, 7 Luật Bảo vệ môi trường 72/2020/QH14 (khoản 7 Điều 79 sửa đổi bởi Luật 146/2025/QH15); Điều 58 khoản 1, 2, 3 Nghị định 08/2022/NĐ-CP; Điều 6 khoản 2, Điều 26 khoản 3 Nghị định 45/2022/NĐ-CP

Được, không bắt buộc in ra giấy. • Khoản 2 Điều 5 Nghị định 254/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/07/2026, thay Nghị định 123/2020/NĐ-CP): hóa đơn, chứng từ điện tử được lưu dưới dạng thông điệp dữ liệu theo cách doanh nghiệp tự chọn, miễn đáp ứng Điều 13 Luật Giao dịch điện tử và in ra hoặc tra cứu được khi cần. • Khoản 6 Điều 18 Luật Kế toán 88/2015/QH13: chứng từ điện tử không in ra giấy thì lưu trên phương tiện điện tử, bảo đảm an toàn, bảo mật, tra cứu được suốt thời hạn lưu trữ. Lưu giấy hay điện tử do người đại diện theo pháp luật quyết định (khoản 3 Điều 9 Nghị định 174/2016/NĐ-CP). Thời hạn lưu tối thiểu 10 năm với chứng từ dùng trực tiếp để ghi sổ, lập báo cáo tài chính; 5 năm với chứng từ chỉ phục vụ quản lý (Điều 41 Luật Kế toán, Điều 12, 13 Nghị định 174/2016/NĐ-CP). Lưu ý: 1) Chiều ngược lại thì không: hóa đơn, chứng từ giấy phải giữ bản chính, bản scan không thay được (khoản 1 Điều 9 Nghị định 174/2016/NĐ-CP). 2) Bản in từ hóa đơn điện tử để ghi sổ không có giá trị giao dịch, thanh toán, trừ hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế (điểm b.2 khoản 4 Điều 5 Nghị định 254/2026/NĐ-CP). 3) Khi bị thanh tra, kiểm tra, doanh nghiệp phải in tài liệu ra giấy, ký xác nhận, đóng dấu (nếu có) để nộp (khoản 2 Điều 10 Nghị định 174/2016/NĐ-CP). 4) Nên tự sao lưu, đừng chỉ trông vào tài khoản của nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn.Nguồn: Khoản 2, khoản 4 Điều 5 Nghị định 254/2026/NĐ-CP; khoản 6 Điều 18, Điều 41 Luật Kế toán 88/2015/QH13; Điều 9, 10, 12, 13 Nghị định 174/2016/NĐ-CP

Luật không cấm phụ nữ làm ban đêm hay làm thêm giờ nói chung. Hạn chế chỉ áp dụng cho hai nhóm theo Điều 137 khoản 1 Bộ luật Lao động 2019: 1) Mang thai từ tháng thứ 07 (hoặc tháng thứ 06 nếu làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo): không được làm ban đêm, làm thêm giờ, đi công tác xa. Luật không có ngoại lệ "nếu đồng ý" cho nhóm này. 2) Nuôi con dưới 12 tháng tuổi: không được bố trí làm ban đêm, làm thêm giờ, đi công tác xa, trừ khi người lao động đồng ý. Giờ làm ban đêm tính từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau (Điều 106). Lao động nữ khác theo giới hạn chung của Điều 107: phải được đồng ý, làm thêm không quá 40 giờ/tháng, 200 giờ/năm (một số ngành tới 300 giờ). Ngoài ra, lao động nữ làm nghề nặng nhọc, độc hại khi mang thai và đã báo công ty thì được chuyển việc nhẹ hơn hoặc giảm 01 giờ làm mỗi ngày mà không bị cắt lương đến khi con đủ 12 tháng (Điều 137 khoản 2); được nghỉ 30 phút/ngày khi hành kinh, 60 phút/ngày khi nuôi con dưới 12 tháng, vẫn đủ lương (khoản 4). Vi phạm bị phạt 10 đến 20 triệu đồng mức cá nhân theo Điều 26 khoản 2 Nghị định 283/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp chịu gấp đôi là 20 đến 40 triệu đồng (Điều 7).Nguồn: Điều 106, 107, 137 khoản 1, 2, 4 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14; Điều 7, Điều 26 khoản 2 Nghị định 283/2026/NĐ-CP

Được. Từ 01/07/2026, chế độ kế toán đơn giản cho doanh nghiệp siêu nhỏ nằm ở Thông tư 58/2026/TT-BTC, thay Thông tư 132/2018/TT-BTC, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/07/2026 trở đi (Điều 12). Siêu nhỏ là doanh nghiệp có bình quân không quá 10 lao động đóng bảo hiểm xã hội, và doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng (thương mại, dịch vụ: 10 tỷ đồng) hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng (khoản 1 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP). Những chỗ được đơn giản: 1) Không bắt buộc có kế toán trưởng; được để người thân của giám đốc, thủ kho, thủ quỹ làm kế toán, hoặc thuê dịch vụ kế toán (Điều 3). 2) Mẫu sổ chọn theo cách nộp thuế GTGT, thuế TNDN (khoản 1 Điều 4). Nộp cả hai loại thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu thì ghi doanh thu vào Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu S1-DNSN). 3) Nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu thì không bắt buộc lập báo cáo tài chính nộp cơ quan nhà nước. Nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế thì phải lập báo cáo tài chính năm theo mẫu của Thông tư 58 và nộp trong 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính (khoản 1 Điều 10). Doanh nghiệp vẫn được chọn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng phải dùng nhất quán cả năm, chỉ đổi từ đầu năm sau (khoản 3 Điều 4). Giữa năm vượt tiêu chí siêu nhỏ thì dùng Thông tư 58 đến hết năm đó (khoản 2 Điều 4).Nguồn: Điều 3, Điều 4, Điều 10, Điều 12 Thông tư 58/2026/TT-BTC; khoản 1 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP

Hai lần một năm. Theo Điều 4 khoản 2 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, công ty báo cáo tình hình thay đổi lao động: 1) Báo cáo 6 tháng: nộp trước ngày 05/6. 2) Báo cáo năm: nộp trước ngày 05/12. Báo cáo theo Mẫu số 01/PLI, nộp qua Cổng Dịch vụ công quốc gia cho cơ quan quản lý lao động cấp tỉnh (nay là Sở Nội vụ) và thông báo cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Nghĩa vụ gốc nằm ở Điều 12 Bộ luật Lao động 2019: khai trình sử dụng lao động trong 30 ngày kể từ ngày bắt đầu hoạt động, định kỳ báo cáo, và lập sổ quản lý lao động. Từ 01/7/2026 có thêm việc đăng ký lao động theo Luật Việc làm 74/2025/QH15: với người thuộc diện bảo hiểm xã hội bắt buộc, công ty khai thông tin này ngay khi nộp hồ sơ bảo hiểm xã hội (Điều 5, Điều 25 Nghị định 318/2025/NĐ-CP). Nghị định 318 không bãi bỏ báo cáo định kỳ nói trên. Mức phạt theo Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/9/2026), tính theo mức cá nhân, doanh nghiệp gấp đôi (Điều 7): • Không báo cáo tình hình thay đổi lao động, không lập sổ quản lý lao động: 5 đến 10 triệu đồng (Điều 11 khoản 2). • Không khai trình sử dụng lao động: 1 đến 3 triệu đồng (Điều 11 khoản 1).Nguồn: Điều 4 khoản 2 Nghị định 145/2020/NĐ-CP; Điều 12 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14; Điều 5, 25 Nghị định 318/2025/NĐ-CP; Điều 7, Điều 11 Nghị định 283/2026/NĐ-CP

Tai nạn trên đường đi làm hoặc về nhà được hưởng chế độ tai nạn lao động nếu xảy ra trong thời gian và trên tuyến đường hợp lý (Điều 45 khoản 1 điểm c Luật An toàn, vệ sinh lao động 84/2015/QH13), trừ khi do mâu thuẫn riêng, cố ý tự gây thương tích hoặc dùng ma túy (Điều 40). Công ty phải: 1) Tạm ứng chi phí cấp cứu, điều trị (Điều 38 khoản 1), rồi trả phần đồng chi trả và chi phí ngoài danh mục bảo hiểm y tế (khoản 2). 2) Trả đủ lương trong thời gian nghỉ điều trị, phục hồi (khoản 3). 3) Nếu tai nạn do người khác gây ra hoặc không xác định được người gây ra, trả trợ cấp ít nhất bằng 40% mức bồi thường (Điều 39 khoản 2, Điều 38 khoản 5): ít nhất 0,6 tháng lương khi suy giảm 5% đến 10% khả năng lao động, ít nhất 12 tháng lương khi suy giảm từ 81% hoặc tử vong (cách tính tại Thông tư 28/2021/TT-BLĐTBXH). 4) Giới thiệu đi giám định y khoa, lập hồ sơ hưởng chế độ từ quỹ bảo hiểm tai nạn lao động (Điều 38 khoản 6, 9). Để điều tra, cần biên bản điều tra tai nạn giao thông hoặc xác nhận của công an xã, phường nơi xảy ra tai nạn (Điều 35 khoản 5). Vi phạm các nghĩa vụ trên bị phạt 2 đến 4 triệu đồng cho mỗi người lao động, mức cá nhân; doanh nghiệp gấp đôi (Điều 34 khoản 1, Điều 7 Nghị định 283/2026/NĐ-CP).Nguồn: Điều 35 khoản 5, Điều 38, 39 khoản 2, 40, 45 khoản 1 điểm c Luật An toàn, vệ sinh lao động 84/2015/QH13; Thông tư 28/2021/TT-BLĐTBXH (hợp nhất 06/VBHN-BNV); Điều 7, Điều 34 khoản 1 Nghị định 283/2026/NĐ-CP