Ví dụ thực tế về Doanh nghiệp — Trang 6

Không có một "giấy phép logistics" chung. Logistics gồm nhiều dịch vụ (kho bãi, đại lý vận tải, khai hải quan, chuyển phát, vận tải...), làm dịch vụ nào thì đáp ứng điều kiện của dịch vụ đó (Điều 3, Điều 4 khoản 1 Nghị định 163/2017/NĐ-CP). Các trường hợp hay gặp: 1) Khai hải quan thuê: phải được công nhận là đại lý làm thủ tục hải quan, có nhân viên có chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan và hạ tầng để khai điện tử (Điều 20 Luật Hải quan 54/2014/QH13; Luật 11/2026/QH16 sửa điều này từ 01/03/2027). 2) Tự chạy xe tải chở hàng thuê: cần Giấy phép kinh doanh vận tải bằng xe ô tô; xe phải thuộc sở hữu hoặc thuê hợp pháp bằng hợp đồng văn bản (Điều 8, 14, 19 Nghị định 158/2024/NĐ-CP). 3) Nhà đầu tư nước ngoài (theo cam kết WTO) bị giới hạn vốn: vận tải đường bộ tối đa 51% và 100% lái xe phải là công dân Việt Nam; vận tải đường thủy nội địa, đường sắt tối đa 49%; xếp dỡ container tối đa 50%; dịch vụ thông quan phải có vốn góp của nhà đầu tư trong nước (Điều 4 khoản 3 Nghị định 163/2017/NĐ-CP). Về bồi thường: nếu luật chuyên ngành và hợp đồng không quy định, khách không báo trước trị giá hàng thì doanh nghiệp chịu tối đa 500 triệu đồng mỗi yêu cầu bồi thường (Điều 5 khoản 3).Nguồn: Điều 3, Điều 4 khoản 1, 3, Điều 5 khoản 3 Nghị định 163/2017/NĐ-CP; Điều 20 Luật Hải quan 54/2014/QH13; Điều 8, 14, 19 Nghị định 158/2024/NĐ-CP

Hiện không còn một mốc chung cho cả nước. Luật Bảo vệ môi trường 72/2020/QH14 ban đầu buộc phân loại rác sinh hoạt chậm nhất ngày 31/12/2024 (Điều 79 khoản 7). Từ 01/01/2026, Luật 146/2025/QH15 sửa khoản này: UBND cấp tỉnh quyết định lộ trình theo điều kiện địa phương. Cần xem quyết định của tỉnh nơi đặt văn phòng, nhà xưởng. Rác sinh hoạt chia 3 nhóm (Điều 75 khoản 1): rác tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm; rác sinh hoạt khác. Nghĩa vụ của doanh nghiệp tính theo khối lượng rác sinh hoạt, văn phòng: 1) Dưới 300 kg/ngày: được chọn quản lý như hộ gia đình, tức tự phân loại theo Điều 75, hoặc ký hợp đồng chuyển giao như cơ sở lớn (Điều 79 khoản 3 Luật; Điều 58 khoản 1 Nghị định 08/2022/NĐ-CP). 2) Từ 300 kg/ngày: phải ký hợp đồng chuyển giao cho đơn vị thu gom, vận chuyển, tái chế, xử lý có chức năng phù hợp và trả giá dịch vụ theo hợp đồng (Điều 79 khoản 4 Luật; Điều 58 khoản 2, 3 Nghị định 08/2022/NĐ-CP). Mức phạt: cơ sở từ 300 kg/ngày không ký hợp đồng với đơn vị có chức năng bị phạt 15 đến 20 triệu đồng, tổ chức chịu gấp đôi tức 30 đến 40 triệu đồng (Điều 26 khoản 3 điểm a, Điều 6 khoản 2 Nghị định 45/2022/NĐ-CP).Nguồn: Điều 75 khoản 1, Điều 79 khoản 3, 4, 7 Luật Bảo vệ môi trường 72/2020/QH14 (khoản 7 Điều 79 sửa đổi bởi Luật 146/2025/QH15); Điều 58 khoản 1, 2, 3 Nghị định 08/2022/NĐ-CP; Điều 6 khoản 2, Điều 26 khoản 3 Nghị định 45/2022/NĐ-CP

Được, không bắt buộc in ra giấy. • Khoản 2 Điều 5 Nghị định 254/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/07/2026, thay Nghị định 123/2020/NĐ-CP): hóa đơn, chứng từ điện tử được lưu dưới dạng thông điệp dữ liệu theo cách doanh nghiệp tự chọn, miễn đáp ứng Điều 13 Luật Giao dịch điện tử và in ra hoặc tra cứu được khi cần. • Khoản 6 Điều 18 Luật Kế toán 88/2015/QH13: chứng từ điện tử không in ra giấy thì lưu trên phương tiện điện tử, bảo đảm an toàn, bảo mật, tra cứu được suốt thời hạn lưu trữ. Lưu giấy hay điện tử do người đại diện theo pháp luật quyết định (khoản 3 Điều 9 Nghị định 174/2016/NĐ-CP). Thời hạn lưu tối thiểu 10 năm với chứng từ dùng trực tiếp để ghi sổ, lập báo cáo tài chính; 5 năm với chứng từ chỉ phục vụ quản lý (Điều 41 Luật Kế toán, Điều 12, 13 Nghị định 174/2016/NĐ-CP). Lưu ý: 1) Chiều ngược lại thì không: hóa đơn, chứng từ giấy phải giữ bản chính, bản scan không thay được (khoản 1 Điều 9 Nghị định 174/2016/NĐ-CP). 2) Bản in từ hóa đơn điện tử để ghi sổ không có giá trị giao dịch, thanh toán, trừ hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế (điểm b.2 khoản 4 Điều 5 Nghị định 254/2026/NĐ-CP). 3) Khi bị thanh tra, kiểm tra, doanh nghiệp phải in tài liệu ra giấy, ký xác nhận, đóng dấu (nếu có) để nộp (khoản 2 Điều 10 Nghị định 174/2016/NĐ-CP). 4) Nên tự sao lưu, đừng chỉ trông vào tài khoản của nhà cung cấp dịch vụ hóa đơn.Nguồn: Khoản 2, khoản 4 Điều 5 Nghị định 254/2026/NĐ-CP; khoản 6 Điều 18, Điều 41 Luật Kế toán 88/2015/QH13; Điều 9, 10, 12, 13 Nghị định 174/2016/NĐ-CP

Được. Từ 01/07/2026, chế độ kế toán đơn giản cho doanh nghiệp siêu nhỏ nằm ở Thông tư 58/2026/TT-BTC, thay Thông tư 132/2018/TT-BTC, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ ngày 01/07/2026 trở đi (Điều 12). Siêu nhỏ là doanh nghiệp có bình quân không quá 10 lao động đóng bảo hiểm xã hội, và doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng (thương mại, dịch vụ: 10 tỷ đồng) hoặc tổng nguồn vốn không quá 3 tỷ đồng (khoản 1 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP). Những chỗ được đơn giản: 1) Không bắt buộc có kế toán trưởng; được để người thân của giám đốc, thủ kho, thủ quỹ làm kế toán, hoặc thuê dịch vụ kế toán (Điều 3). 2) Mẫu sổ chọn theo cách nộp thuế GTGT, thuế TNDN (khoản 1 Điều 4). Nộp cả hai loại thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu thì ghi doanh thu vào Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu S1-DNSN). 3) Nộp thuế TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu thì không bắt buộc lập báo cáo tài chính nộp cơ quan nhà nước. Nộp thuế TNDN trên thu nhập tính thuế thì phải lập báo cáo tài chính năm theo mẫu của Thông tư 58 và nộp trong 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính (khoản 1 Điều 10). Doanh nghiệp vẫn được chọn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng phải dùng nhất quán cả năm, chỉ đổi từ đầu năm sau (khoản 3 Điều 4). Giữa năm vượt tiêu chí siêu nhỏ thì dùng Thông tư 58 đến hết năm đó (khoản 2 Điều 4).Nguồn: Điều 3, Điều 4, Điều 10, Điều 12 Thông tư 58/2026/TT-BTC; khoản 1 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP

Theo Điều 30 khoản 1 Luật Bảo vệ môi trường 72/2020/QH14, phải làm đánh giá tác động môi trường (ĐTM) với: 1) Mọi dự án nhóm I (Điều 28 khoản 3), ví dụ: loại hình có nguy cơ gây ô nhiễm với công suất lớn; xử lý chất thải nguy hại; nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất; quy mô trung bình nhưng có yếu tố nhạy cảm về môi trường; dùng đất, khai thác khoáng sản quy mô lớn; di dân, tái định cư quy mô lớn. 2) Dự án nhóm II thuộc điểm c, d, đ, e khoản 4 Điều 28: dùng đất, mặt nước, khai thác khoáng sản, tài nguyên nước quy mô trung bình; chuyển mục đích đất quy mô nhỏ nhưng có yếu tố nhạy cảm; tái định cư quy mô trung bình. Yếu tố nhạy cảm gồm khu dân cư tập trung, nguồn nước sinh hoạt, khu bảo tồn, rừng, di sản (Điều 28 khoản 1, sửa bởi Luật 146/2025/QH15 từ 01/01/2026). Ngưỡng quy mô cụ thể nằm trong danh mục của Chính phủ (khoản 7). Miễn ĐTM: dự án đầu tư công khẩn cấp và dự án được luật, nghị quyết của Quốc hội miễn (Điều 30 khoản 2 mới). Làm sai nội dung ĐTM do UBND tỉnh phê duyệt bị phạt 30 đến 40 triệu đồng, doanh nghiệp chịu gấp đôi (Điều 10 khoản 1 điểm d, Điều 6 khoản 2 Nghị định 45/2022/NĐ-CP).Nguồn: Điều 28 khoản 1, 3, 4, 7, Điều 30 Luật Bảo vệ môi trường 72/2020/QH14 (sửa đổi bởi Luật 146/2025/QH15); Điều 6 khoản 2, Điều 10 khoản 1 điểm d Nghị định 45/2022/NĐ-CP

Được hoàn khi trong tháng, quý số thuế GTGT đầu vào chưa khấu trừ hết từ 300 triệu đồng trở lên (Điều 15 khoản 1 điểm a Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15). Không áp dụng cho hàng nhập khẩu rồi xuất khẩu sang nước khác. Cách tính khi vừa xuất khẩu vừa bán trong nước (Điều 15 khoản 1 điểm b): 1) Hạch toán riêng thuế đầu vào dùng cho hàng xuất khẩu. Không tách được thì phân bổ theo tỷ lệ doanh thu xuất khẩu trên tổng doanh thu chịu thuế của kỳ hoàn. 2) Bù trừ với thuế GTGT phải nộp của hàng bán trong nước, còn lại từ 300 triệu đồng thì được hoàn. 3) Số hoàn tối đa bằng 10% doanh thu xuất khẩu của kỳ hoàn. Phần vượt chuyển sang kỳ sau. Chứng từ cần có (Điều 14 khoản 2): • Hóa đơn GTGT đầu vào, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho hàng mua vào. • Hợp đồng với bên nước ngoài, hóa đơn bán hàng, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, tờ khai hải quan, phiếu đóng gói, vận đơn, chứng từ bảo hiểm (nếu có). Doanh nghiệp còn phải nộp thuế theo phương pháp khấu trừ, có sổ sách kế toán đầy đủ và tài khoản ngân hàng theo mã số thuế (Điều 15 khoản 9). Điều kiện "người bán đã kê khai, nộp thuế với hóa đơn đã xuất" bị bãi bỏ từ 01/01/2026 theo Luật 149/2025/QH15. Lưu ý: tài nguyên, khoáng sản xuất khẩu thuộc khoản 23 Điều 5 không được áp thuế suất 0% nên không được hoàn thuế đầu vào (Điều 9 khoản 1 điểm d, Điều 5 khoản 27).Nguồn: Điều 5 khoản 27, Điều 9 khoản 1, Điều 14 khoản 2, Điều 15 khoản 1, 9 Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15, Luật 149/2025/QH15)

Không có một danh sách chung. Về chất lượng, từ 01/07/2026 hàng nhập khẩu được quản lý theo mức độ rủi ro: mỗi bộ quản lý ngành ban hành Danh mục hàng hóa rủi ro trung bình, rủi ro cao kèm mã HS (Điều 5 khoản 2 Nghị định 37/2026/NĐ-CP). 1) Rủi ro cao: phải đăng ký kiểm tra chất lượng trên Cổng thông tin một cửa quốc gia (Điều 34 khoản 3 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa, sửa đổi bởi Luật 78/2025/QH15). Cơ quan kiểm tra gửi thông báo kết quả để doanh nghiệp làm thủ tục thông quan. Đã có giấy chứng nhận hợp quy và hồ sơ đủ thì có thông báo trong 01 ngày làm việc; hồ sơ thiếu phải bổ sung trong 07 ngày làm việc (Điều 82 khoản 2, Điều 83 khoản 1 Nghị định 37/2026/NĐ-CP). 2) Rủi ro trung bình: không kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu, nhưng phải công bố hợp quy trước khi bán ra thị trường. Các lô cùng loại sau đó không phải công bố lại, trừ khi quy chuẩn hoặc sản phẩm thay đổi (Điều 34 khoản 2 Luật; Điều 82 khoản 1 Nghị định). 3) Hàng đã có giấy phép lưu hành hoặc đã áp dụng biện pháp quản lý theo luật chuyên ngành thì làm theo luật đó, không kiểm tra chất lượng lại (Điều 82 khoản 3 Nghị định). Mọi hàng nhập khẩu vẫn phải công bố tiêu chuẩn áp dụng và ghi nhãn đúng trước khi lưu thông (Điều 34 khoản 1 Luật). Hàng thuộc diện kiểm dịch, an toàn thực phẩm còn có thủ tục riêng theo luật chuyên ngành.Nguồn: Điều 5 khoản 2, Điều 82, Điều 83 khoản 1 Nghị định 37/2026/NĐ-CP; Điều 34 Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (sửa đổi bởi Luật 78/2025/QH15)

Nhà cung cấp cloud chịu ba nhóm nghĩa vụ cùng lúc. 1) Luật Viễn thông 24/2023/QH15 (Điều 29 khoản 2, 3): đăng ký hoặc thông báo cung cấp dịch vụ; không truy cập, khai thác dữ liệu của khách khi chưa được khách đồng ý; không theo dõi thông tin của khách trừ khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu; công bố trung tâm dữ liệu phù hợp quy chuẩn kỹ thuật trước khi kinh doanh. 2) Luật An ninh mạng 116/2025/QH15 (hiệu lực 01/07/2026): có phương án ứng cứu khẩn cấp; khi có sự cố phải triển khai ngay và báo cáo ngay lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng (Điều 41 khoản 2, 3). Xác thực, bảo mật tài khoản người dùng; cung cấp thông tin người dùng cho Bộ Công an trong 24 giờ khi có yêu cầu (Điều 25 khoản 2). Thu thập, phân tích dữ liệu người dùng Việt Nam thì phải lưu tại Việt Nam (Điều 25 khoản 3). 3) Nghị định 356/2025/NĐ-CP (Điều 12 khoản 3, 4): mã hóa dữ liệu cá nhân khi lưu và khi truyền, phân quyền truy cập nghiêm ngặt; yêu cầu nhà thầu phụ tuân thủ; tự đánh giá tuân thủ mỗi năm một lần. Mức phạt tổ chức theo Nghị định 330/2026/NĐ-CP: • Không mã hóa dữ liệu cá nhân khi lưu và truyền: 50–70 triệu đồng (Điều 69 khoản 2 điểm b). • Không đánh giá tuân thủ hằng năm, không ràng buộc nhà thầu phụ: 20–50 triệu đồng (Điều 69 khoản 1). • Không xác thực, không bảo mật tài khoản người dùng: 60–100 triệu đồng (Điều 29 khoản 1, mức cá nhân 30–50 triệu nhân đôi theo Điều 7 khoản 1).Nguồn: Điều 25 khoản 2, 3, Điều 41 khoản 2, 3 Luật An ninh mạng 116/2025/QH15; Điều 29 khoản 2, 3 Luật Viễn thông 24/2023/QH15 (văn bản hợp nhất 135/2026/VBHN-LQ-VPQH); Điều 12 khoản 3, 4 Nghị định 356/2025/NĐ-CP; Điều 7 khoản 1, Điều 29 khoản 1, Điều 69 Nghị định 330/2026/NĐ-CP