Mở cửa hàng tạp hóa, bán lẻ nhỏ cần những giấy phép gì? (Checklist 2026)

Một cửa hàng tạp hóa thông thường chỉ cần đăng ký hộ kinh doanh là đủ để hoạt động; giấy phép chuyên ngành chỉ phát sinh khi bạn bán những mặt hàng có điều kiện (rượu, thuốc lá, khí gas). Dưới đây là checklist theo từng nhóm hàng. 1) ĐĂNG KÝ KINH DOANH (bắt buộc) Đăng ký hộ kinh doanh tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện (hoặc lập doanh nghiệp nếu quy mô lớn). Đây là giấy tờ tối thiểu và bắt buộc cho mọi cửa hàng bán lẻ. Đăng ký các ngành nghề bán lẻ phù hợp với hàng hóa dự kiến kinh doanh. 2) AN TOÀN THỰC PHẨM - PHẦN LỚN TẠP HÓA ĐƯỢC MIỄN GIẤY CHỨNG NHẬN Nếu cửa hàng chỉ bán thực phẩm bao gói sẵn (bánh kẹo, đồ hộp, nước ngọt đóng chai...) và bán lẻ nhỏ, thì thuộc diện được MIỄN Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP liệt kê các đối tượng không thuộc diện cấp giấy, trong đó có "d) Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ; đ) Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn." Dù được miễn giấy chứng nhận, cửa hàng vẫn phải bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm (bảo quản đúng cách, hàng còn hạn, nguồn gốc rõ ràng) và thường phải ký bản cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm với cơ quan quản lý (Khoản 2 Điều 12). Nếu cửa hàng có sơ chế, chế biến thực phẩm tại chỗ (không chỉ bán bao gói sẵn) thì có thể phải xin giấy chứng nhận. 3) BÁN RƯỢU - CẦN GIẤY PHÉP BÁN LẺ RƯỢU Nếu có bán rượu, bạn cần Giấy phép bán lẻ rượu. Điều 4 Nghị định 105/2017/NĐ-CP (về kinh doanh rượu) khẳng định: "Kinh doanh rượu thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Tổ chức, cá nhân… bán lẻ rượu… phải có giấy phép theo quy định tại Nghị định này." Điều kiện bán lẻ rượu (Điều 13 Nghị định 105/2017/NĐ-CP): "1. Là doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh được thành lập theo quy định của pháp luật. 2. Có quyền sử dụng hợp pháp địa điểm kinh doanh cố định, địa chỉ rõ ràng. 3. Có văn bản giới thiệu hoặc hợp đồng nguyên tắc của thương nhân sản xuất rượu, thương nhân phân phối rượu hoặc thương nhân bán buôn rượu." Thời hạn: Giấy phép bán lẻ rượu có thời hạn 5 năm (Điều 28 Nghị định 105/2017/NĐ-CP). Cơ quan cấp: theo Điều 25 Nghị định 105/2017/NĐ-CP là Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế và Hạ tầng cấp huyện; tuy nhiên sau khi bỏ cấp huyện và sắp xếp lại chính quyền địa phương hai cấp, thẩm quyền này đã được phân lại (thường về cấp xã) theo Nghị định 146/2025/NĐ-CP - hãy xác nhận cơ quan tiếp nhận hiện hành tại địa phương. 4) BÁN THUỐC LÁ - CẦN GIẤY PHÉP BÁN LẺ SẢN PHẨM THUỐC LÁ Nếu có bán thuốc lá, bạn cần Giấy phép bán lẻ sản phẩm thuốc lá theo Nghị định 67/2013/NĐ-CP (về kinh doanh thuốc lá, sửa đổi bởi Nghị định 106/2017/NĐ-CP), vì thuốc lá là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Thẩm quyền cấp trước đây thuộc cơ quan công thương cấp huyện, nay đã được phân lại theo Nghị định 139/2025/NĐ-CP (thường về cấp xã) - cần xác nhận cơ quan tiếp nhận tại địa phương. 5) BÁN GAS (nếu có) - GIẤY CHỨNG NHẬN ĐỦ ĐIỀU KIỆN Nếu cửa hàng có bán bình gas LPG, đó là một ngành nghề có điều kiện riêng với giấy chứng nhận và yêu cầu PCCC - xem hướng dẫn riêng cho cửa hàng gas. 6) THUẾ, HÓA ĐƠN Đăng ký thuế; hộ kinh doanh nộp thuế khoán hoặc kê khai; nộp lệ phí môn bài; xuất hóa đơn điện tử theo quy định. Lưu ý ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh. RỦI RO NẾU THIẾU Bán rượu, thuốc lá không có giấy phép là kinh doanh hàng hóa có điều kiện mà không có giấy phép, bị xử phạt vi phạm hành chính theo pháp luật về xử phạt trong lĩnh vực thương mại, có thể bị phạt tiền và tịch thu hàng hóa. Bán thực phẩm không rõ nguồn gốc, hết hạn cũng bị xử phạt theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP về an toàn thực phẩm. THỨ TỰ NÊN LÀM: (1) Đăng ký hộ kinh doanh → (2) nếu bán thực phẩm bao gói sẵn: ký bản cam kết an toàn thực phẩm (thường được miễn giấy chứng nhận) → (3) nếu bán rượu: xin Giấy phép bán lẻ rượu (5 năm) → (4) nếu bán thuốc lá: xin Giấy phép bán lẻ sản phẩm thuốc lá → (5) nếu bán gas: xin giấy chứng nhận đủ điều kiện + PCCC → (6) đăng ký thuế, môn bài, hóa đơn. Mở tạp hóa đơn giản hơn nhiều ngành khác, nhưng đừng quên: mỗi mặt hàng có điều kiện (rượu, thuốc lá, gas) kéo theo một giấy phép riêng. Bán mặt hàng nào thì xin giấy cho mặt hàng đó.Nguồn: Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP; Điều 4, 13, 25, 28 Nghị định 105/2017/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 17/2020/NĐ-CP); Nghị định 67/2013/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 106/2017/NĐ-CP); phân cấp: Nghị định 139/2025/NĐ-CP, Nghị định 146/2025/NĐ-CP