Mở quán cà phê cần những giấy phép gì? Có phải xin giấy an toàn thực phẩm không? (Checklist 2026)

Quán cà phê pha chế và phục vụ đồ uống tại chỗ là cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, nên về nguyên tắc phải đăng ký kinh doanh và xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm - trừ khi thuộc diện được miễn theo luật. Khung pháp lý là Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12 và Nghị định 15/2018/NĐ-CP. 1) ĐĂNG KÝ KINH DOANH Đăng ký hộ kinh doanh (phù hợp với phần lớn quán cà phê) hoặc doanh nghiệp, với ngành nghề dịch vụ ăn uống. Đây là điều kiện tiên quyết, đồng thời là điều kiện để được cấp giấy an toàn thực phẩm ở bước sau. 2) QUÁN CÀ PHÊ CÓ PHẢI XIN GIẤY AN TOÀN THỰC PHẨM KHÔNG Câu trả lời phụ thuộc vào mô hình quán. Điều 11 Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định: "Cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm khi hoạt động, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 12 Nghị định này." Các trường hợp được MIỄN (Khoản 1 Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP) gồm: "a) Sản xuất ban đầu nhỏ lẻ; b) Sản xuất, kinh doanh thực phẩm không có địa điểm cố định; c) Sơ chế nhỏ lẻ; d) Kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ; đ) Kinh doanh thực phẩm bao gói sẵn;… i) Kinh doanh thức ăn đường phố;…" và cơ sở đã có một trong các chứng nhận GMP, HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000 hoặc tương đương. Áp dụng thực tế: một quán cà phê CÓ ĐỊA ĐIỂM CỐ ĐỊNH, pha chế phục vụ tại chỗ và đăng ký ngành dịch vụ ăn uống thì THUỘC DIỆN phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. Chỉ khi quán ở dạng bán mang đi kiểu thức ăn đường phố, hoặc chỉ bán đồ uống bao gói sẵn (không pha chế), thì mới có thể thuộc diện miễn - nhưng vẫn phải bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm và thường phải ký bản cam kết. 3) ĐIỀU KIỆN ĐỂ ĐƯỢC CẤP GIẤY CHỨNG NHẬN Điều 34 Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12 quy định cơ sở được cấp giấy khi có đủ: "a) Có đủ điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm phù hợp với từng loại hình… theo quy định tại Chương IV của Luật này; b) Có đăng ký ngành, nghề kinh doanh thực phẩm trong Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh." Điều kiện đối với cơ sở dịch vụ ăn uống (Điều 29 Luật An toàn thực phẩm): "1. Có dụng cụ, đồ chứa đựng riêng cho thực phẩm sống và thực phẩm chín… 4. Tuân thủ quy định về sức khoẻ, kiến thức và thực hành của người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm." Điều 28 bổ sung yêu cầu bếp/khu pha chế bố trí hợp vệ sinh, đủ nước đạt quy chuẩn, thu gom rác, chống côn trùng. Người trực tiếp pha chế phải khám sức khỏe và được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm. 4) CƠ QUAN CẤP VÀ THỜI HẠN Cơ quan cấp: dịch vụ ăn uống thuộc quản lý của ngành y tế; theo Điều 35 Luật An toàn thực phẩm và phân cấp của từng tỉnh, hồ sơ nộp tại cơ quan y tế được UBND cấp tỉnh phân cấp (Chi cục/Ban Quản lý An toàn thực phẩm hoặc cơ quan y tế địa phương). Hãy xác nhận cơ quan tiếp nhận tại địa phương vì việc phân cấp đã thay đổi sau sắp xếp đơn vị hành chính. Thời hạn: Khoản 1 Điều 37 Luật An toàn thực phẩm - "Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm có hiệu lực trong thời gian 03 năm." Trước khi hết hạn 6 tháng phải nộp hồ sơ xin cấp lại nếu tiếp tục kinh doanh. 5) THUẾ, HÓA ĐƠN Đăng ký thuế; hộ kinh doanh nộp thuế khoán hoặc kê khai theo doanh thu; xuất hóa đơn điện tử khi khách yêu cầu. RỦI RO NẾU THIẾU Điều 18 Nghị định 115/2018/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm) quy định: "Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi kinh doanh dịch vụ ăn uống mà không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, trừ trường hợp không thuộc diện phải cấp…" Mức trên áp dụng cho cá nhân; tổ chức gấp đôi. THỨ TỰ NÊN LÀM: (1) Đăng ký hộ kinh doanh ngành dịch vụ ăn uống → (2) khám sức khỏe và tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm cho chủ và nhân viên pha chế → (3) bố trí quán đạt điều kiện an toàn thực phẩm (Điều 28, 29) → (4) xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm tại cơ quan y tế được phân cấp (trừ khi thuộc diện miễn Điều 12) → (5) hoạt động, kê khai thuế, gia hạn giấy trước khi hết hạn 3 năm. Đừng chủ quan vì "chỉ là quán cà phê": nếu pha chế phục vụ tại chỗ, quán thuộc diện phải có giấy an toàn thực phẩm và có thể bị phạt tới hàng chục triệu đồng nếu thiếu.Nguồn: Điều 28, 29, 34, 35, 37 Luật An toàn thực phẩm 55/2010/QH12; Điều 11, 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP; xử phạt: Điều 18 Nghị định 115/2018/NĐ-CP