Làm partime thử việc, công ty nói không được hưởng 85% lương và giữ lương 30 ngày nếu nghỉ — có đúng không?

Cả hai điều công ty đang áp dụng đều SAI theo pháp luật lao động hiện hành — không có ngoại lệ nào cho lao động partime về mức lương thử việc tối thiểu, và việc giữ lại lương của những ngày bạn đã thực sự làm việc không có căn cứ pháp lý. Về mức lương thử việc: Điều 26 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14 quy định: "Tiền lương của người lao động trong thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó." Điều luật này áp dụng cho "người lao động" nói chung, KHÔNG có bất kỳ điều khoản loại trừ hay ngoại lệ nào cho lao động làm việc không trọn thời gian (partime). Công ty nói "làm partime nên không được hưởng 85% lương" là suy diễn SAI, không có căn cứ trong luật. Điều này còn được củng cố thêm bởi khoản 3 Điều 32 Bộ luật Lao động về làm việc không trọn thời gian: "Người lao động làm việc không trọn thời gian được hưởng lương; bình đẳng trong thực hiện quyền và nghĩa vụ với người lao động làm việc trọn thời gian; bình đẳng về cơ hội, không bị phân biệt đối xử..." Đây là quy định RÕ RÀNG khẳng định lao động partime có quyền và nghĩa vụ BÌNH ĐẲNG với lao động làm việc trọn thời gian — không có căn cứ nào để công ty áp dụng mức lương thử việc thấp hơn 85% chỉ vì bạn làm partime. Về điều khoản "giữ lương 30 ngày nếu nghỉ việc": đây là điểm cần phản đối mạnh nhất. Khoản 1 Điều 48 Bộ luật Lao động quy định: "Trong thời hạn 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản tiền có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên..." — luật yêu cầu THANH TOÁN ĐẦY ĐỦ, không có ngoại lệ cho trường hợp người lao động chủ động nghỉ việc hoặc không gắn bó đủ thời gian cam kết. Các trường hợp được kéo dài thời hạn thanh toán (tối đa 30 ngày) chỉ giới hạn ở một số tình huống cụ thể về phía NGƯỜI SỬ DỤNG LAO ĐỘNG (doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, thay đổi cơ cấu, sáp nhập, thiên tai/dịch bệnh...) — hoàn toàn không liên quan đến việc người lao động nghỉ việc theo ý muốn cá nhân. Bản chất của điều khoản công ty đưa ra là GIỮ LẠI TIỀN LƯƠNG CỦA NHỮNG NGÀY BẠN ĐÃ THỰC SỰ LÀM VIỆC như một hình thức "phạt" nếu bạn nghỉ hoặc không ở lại đủ 6 tháng sau khi lên chính thức. Đây là vấn đề nghiêm trọng về nguyên tắc: tiền lương là khoản tiền trả cho công sức lao động ĐÃ BỎ RA, không phải một khoản "đặt cọc" có thể bị tịch thu nếu người lao động không đáp ứng điều kiện nào đó sau này. Khoản 2 Điều 17 Bộ luật Lao động cũng cấm người sử dụng lao động "Yêu cầu người lao động phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng tiền hoặc tài sản khác cho việc thực hiện hợp đồng lao động" — điều khoản giữ lương 30 ngày như một điều kiện ràng buộc bạn ở lại có bản chất tương tự một biện pháp bảo đảm bằng tiền, đi ngược tinh thần điều cấm này. CẦN LƯU Ý: nếu công ty có căn cứ để yêu cầu bồi thường (ví dụ bạn đơn phương chấm dứt hợp đồng TRÁI PHÁP LUẬT — không báo trước đúng hạn), Điều 40 Bộ luật Lao động có quy định mức bồi thường cụ thể: nửa tháng tiền lương theo hợp đồng, cộng khoản tương ứng những ngày không báo trước, và hoàn trả chi phí đào tạo THEO ĐÚNG HÓA ĐƠN, CHỨNG TỪ HỢP LỆ (không phải một công thức tự đặt ra như "giữ nguyên 30 ngày lương") — và điều này CHỈ áp dụng khi việc nghỉ việc là trái luật (không báo trước đúng hạn), không áp dụng cho việc bạn nghỉ đúng quy trình hoặc đơn giản là không muốn gắn bó thêm 6 tháng sau thử việc (đây không phải là hành vi vi phạm pháp luật lao động). Bạn nên làm gì: 1) Yêu cầu công ty giải thích rõ căn cứ pháp lý cụ thể (trích dẫn điều luật) cho việc áp dụng mức lương thấp hơn 85% và điều khoản giữ lương 30 ngày — nếu công ty không đưa ra được căn cứ luật cụ thể (vì thực sự không có), đây là cơ sở để bạn yêu cầu điều chỉnh hợp đồng. 2) Nếu đã ký hợp đồng có các điều khoản này, lưu ý rằng một điều khoản trái với quy định bắt buộc của Bộ luật Lao động (như mức lương thử việc tối thiểu 85%, hay nghĩa vụ thanh toán đầy đủ lương khi chấm dứt hợp đồng) có thể bị coi là VÔ HIỆU dù đã ký, vì đây là các quy định có tính bắt buộc chung, không thể bị hai bên tự do thỏa thuận thấp hơn mức luật định. 3) Nếu công ty vẫn giữ lại lương của bạn khi nghỉ việc, có thể gửi đơn khiếu nại đến Phòng/Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (nay thuộc cơ quan quản lý lao động cấp tỉnh/khu vực theo tổ chức bộ máy hiện hành) nơi công ty đặt trụ sở, hoặc khởi kiện ra Tòa án nhân dân yêu cầu thanh toán đầy đủ tiền lương. 4) Giữ lại hợp đồng lao động, bảng lương, và mọi trao đổi với công ty về vấn đề này làm bằng chứng.Nguồn: Điều 17, Điều 26, Điều 32, Điều 40, Điều 48 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14