Công ty bắt nhân viên đặt cọc, giữ giấy tờ có được không?

Không. Điều 17 Bộ luật Lao động 2019 cấm công ty, cả lúc ký hợp đồng lẫn trong suốt thời gian làm việc: 1) Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động (khoản 1). 2) Yêu cầu người lao động đặt tiền hoặc tài sản để bảo đảm thực hiện hợp đồng (khoản 2), dù gọi là tiền cọc, ký quỹ hay giữ chỗ. Người lao động cũng không phải trả chi phí tuyển dụng (Điều 11 khoản 2), nên thu phí hồ sơ, phí phỏng vấn là sai. Công ty vẫn được yêu cầu nhân viên cung cấp thông tin trung thực về nhân thân, trình độ, sức khỏe (Điều 16 khoản 2). Cách làm an toàn: nhận bản sao, xem bản chính để đối chiếu rồi trả lại ngay. Theo Điều 15 khoản 2 Nghị định 283/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/9/2026), giữ bản chính giấy tờ hoặc buộc đặt cọc bị phạt 20 đến 25 triệu đồng. Đây là mức cho cá nhân, doanh nghiệp chịu gấp đôi, tức 40 đến 50 triệu đồng (Điều 7). Công ty còn bị buộc trả lại bản chính giấy tờ, trả lại tiền hoặc tài sản đã giữ cộng tiền lãi theo lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của ngân hàng thương mại nhà nước. Thu tiền tuyển dụng bị phạt riêng 1 đến 3 triệu đồng (mức cá nhân) và phải hoàn tiền (Điều 11 khoản 1, 4).Nguồn: Điều 11 khoản 2, Điều 16 khoản 2, Điều 17 khoản 1, 2 Bộ luật Lao động 45/2019/QH14; Điều 7, Điều 11 khoản 1, Điều 15 khoản 2, 3 Nghị định 283/2026/NĐ-CP