Hợp đồng thi công ký tay không có dấu đỏ, bị chủ đầu tư "bùng" tiền — có đòi được không?

Đòi được — và đây là điều nhiều người làm nghề xây dựng, thi công hiểu sai: hợp đồng KHÔNG cần có "dấu đỏ" (con dấu doanh nghiệp) mới có giá trị pháp lý. Một hợp đồng ký tay giữa các bên, kèm bảng kê hạng mục có chữ ký, HOÀN TOÀN CÓ HIỆU LỰC và là căn cứ để bạn đòi tiền — vấn đề chỉ là bạn có đủ bằng chứng chứng minh khối lượng công việc đã làm và số tiền còn nợ hay không. Về việc hợp đồng ký tay có giá trị pháp lý: Điều 385 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 định nghĩa "Hợp đồng là sự thoả thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự" — không đòi hỏi phải có con dấu. Điều 119 Bộ luật Dân sự quy định về hình thức giao dịch: "Giao dịch dân sự được thể hiện bằng LỜI NÓI, bằng VĂN BẢN hoặc bằng HÀNH VI CỤ THỂ" — và chỉ những trường hợp LUẬT QUY ĐỊNH phải công chứng, chứng thực, đăng ký mới bắt buộc theo hình thức đó. Hợp đồng thi công, xây dựng cải tạo giữa nhà thầu và chủ nhà KHÔNG thuộc loại bắt buộc phải công chứng hay phải có con dấu — nên một hợp đồng ký tay có chữ ký của hai bên là hợp pháp và có hiệu lực. Về vai trò của con dấu ("dấu đỏ"): con dấu chỉ là công cụ xác nhận của một PHÁP NHÂN (doanh nghiệp, tổ chức). Vì bạn chưa thành lập công ty, bạn giao kết hợp đồng với tư cách CÁ NHÂN — và cá nhân thì xác lập giao dịch bằng CHỮ KÝ, không cần con dấu. Việc bên kia (cơ sở thẩm mỹ) có thể là doanh nghiệp nhưng người đại diện của họ đã ký tay vào hợp đồng/bảng kê thì họ vẫn bị ràng buộc bởi thỏa thuận đó (nếu người ký là người có thẩm quyền hoặc được ủy quyền, hoặc doanh nghiệp đã thừa nhận/thực hiện một phần hợp đồng). Về hiệu lực và nghĩa vụ thanh toán: Điều 401 Bộ luật Dân sự quy định "Hợp đồng được giao kết hợp pháp có hiệu lực từ thời điểm giao kết" và "các bên phải thực hiện quyền và nghĩa vụ đối với nhau theo cam kết." Đây là một dạng hợp đồng dịch vụ/thi công — Điều 513 quy định bên sử dụng dịch vụ phải trả tiền dịch vụ cho bên cung ứng; và Điều 360 quy định trách nhiệm bồi thường khi vi phạm nghĩa vụ: "Trường hợp có thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ gây ra thì bên có nghĩa vụ phải bồi thường toàn bộ thiệt hại." Việc bên kia không thanh toán đủ cho khối lượng công việc bạn đã hoàn thành là hành vi vi phạm nghĩa vụ hợp đồng — bạn có quyền đòi cả phần tiền còn nợ lẫn (nếu có) tiền lãi chậm trả, bồi thường thiệt hại phát sinh. Điểm mấu chốt QUAN TRỌNG NHẤT của bạn — CHỨNG CỨ: vì không có hợp đồng đóng dấu chỉn chu, khả năng đòi được tiền của bạn phụ thuộc HOÀN TOÀN vào việc chứng minh: (1) hai bên đã có thỏa thuận (hợp đồng ký tay, bảng kê hạng mục có chữ ký); (2) bạn đã thực hiện khối lượng công việc bao nhiêu (biên bản nghiệm thu, ảnh/video hiện trạng công trình trước-trong-sau, nhật ký thi công); (3) số tiền đã được thanh toán và số còn nợ (sao kê chuyển khoản, biên nhận, tin nhắn trao đổi về việc thanh toán). Càng nhiều bằng chứng khách quan, khả năng thắng càng cao — đây là lý do nên thu thập, củng cố ngay từ bây giờ trước khi khởi kiện. Bạn nên làm gì: 1) Tập hợp toàn bộ chứng cứ: hợp đồng ký tay, bảng kê hạng mục có chữ ký hai bên, biên bản nghiệm thu (nếu có), ảnh/video công trình, sao kê các lần đã nhận tiền, và đặc biệt là toàn bộ tin nhắn/trao đổi (Zalo, tin nhắn) liên quan đến việc chốt khối lượng và thanh toán — những tin nhắn thừa nhận công nợ của bên kia rất có giá trị. 2) Gửi văn bản đòi nợ chính thức (thông báo yêu cầu thanh toán) đến cơ sở thẩm mỹ, nêu rõ số tiền còn nợ và thời hạn thanh toán — vừa để tạo áp lực, vừa làm bằng chứng cho việc bạn đã yêu cầu mà bên kia cố tình không trả. 3) Nếu bên kia vẫn không thanh toán, khởi kiện dân sự tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn (cơ sở thẩm mỹ) có trụ sở, yêu cầu buộc thanh toán số tiền còn nợ, tiền lãi do chậm trả và bồi thường thiệt hại — hợp đồng ký tay là chứng cứ hợp lệ để nộp kèm đơn khởi kiện. 4) Nên tham vấn luật sư để được hỗ trợ đánh giá bộ chứng cứ, xác định chính xác số tiền có căn cứ đòi, và soạn hồ sơ khởi kiện — với giá trị tranh chấp lớn (liên quan đến gói 3,5 tỷ), việc có luật sư hỗ trợ ngay từ đầu sẽ giúp bảo vệ quyền lợi tốt hơn.Nguồn: Điều 119, Điều 360, Điều 385, Điều 401, Điều 513 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13