Đất bị thu hồi 10 năm trước, chưa từng đi nhận tiền đền bù — giờ còn đòi lại được không?

Tin tốt là: pháp luật đất đai không có quy định nào khiến khoản tiền đền bù đã được phê duyệt nhưng chưa nhận bị mất đi theo thời gian — 10 năm không lấy không đồng nghĩa với việc mất quyền nhận tiền. Căn cứ trực tiếp là khoản 4 Điều 94 Luật Đất đai 31/2024/QH15, quy định về kinh phí và chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư: "Trường hợp người có đất thu hồi, chủ sở hữu tài sản không nhận tiền bồi thường, hỗ trợ theo phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được cấp có thẩm quyền phê duyệt hoặc trường hợp đất thu hồi, tài sản đang có tranh chấp thì tiền bồi thường, hỗ trợ được gửi vào tài khoản tiền gửi của đơn vị, tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mở tại ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối theo lãi suất không kỳ hạn. Tiền lãi từ khoản tiền bồi thường, hỗ trợ được trả cho người có quyền sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản được bồi thường, hỗ trợ." Điều luật này cho thấy rõ hai điểm quan trọng: (1) khoản tiền không bị thu hồi lại ngân sách nhà nước hay bị hủy bỏ chỉ vì người dân chưa đến nhận — nó được GỬI GIỮ tại một tài khoản riêng, chờ người có quyền đến nhận; (2) không chỉ giữ nguyên số tiền gốc, phần LÃI phát sinh trong suốt thời gian chưa nhận cũng thuộc về gia đình bạn, chứ không bị mất đi. Luật không quy định thời hạn tối đa nào để đi nhận số tiền này, cũng không có điều khoản nào nói rằng sau một khoảng thời gian nhất định (5 năm, 10 năm...) quyền nhận tiền sẽ chấm dứt. Cần lưu ý: đây là kết luận rút ra từ việc Điều 94 không đặt ra cơ chế tịch thu hay hoàn trả ngân sách, chứ luật không có câu nào nói thẳng "không có thời hiệu" — nhưng với cách quy định giữ tiền trong tài khoản chờ chi trả kèm lãi như trên, về bản chất quyền của gia đình bạn vẫn còn nguyên. Các bước nên làm: 1) Liên hệ trực tiếp với UBND xã (nơi có đất bị thu hồi) hoặc đơn vị thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án đó (thường là Trung tâm phát triển quỹ đất hoặc Ban bồi thường giải phóng mặt bằng cấp huyện) để xác minh: khoản tiền đền bù cho thửa đất của bố bạn hiện đang được giữ ở đâu, số tài khoản/đơn vị quản lý nào, và số tiền gốc + lãi hiện tại là bao nhiêu. 2) Chuẩn bị hồ sơ: giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất trước khi bị thu hồi (sổ đỏ hoặc giấy tờ tương đương thời điểm đó), quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường, hỗ trợ đã được phê duyệt cho thửa đất (nếu gia đình còn giữ, hoặc xin trích lục lại tại UBND xã/phòng Tài nguyên Môi trường); giấy tờ tùy thân của bố bạn (hoặc người đại diện hợp pháp nếu bố bạn không trực tiếp đi được). 3) Đơn kiến nghị gửi UBND xã (hoặc đơn vị đang giữ khoản tiền) nên có các nội dung: họ tên, thông tin thửa đất đã bị thu hồi (số thửa, diện tích, vị trí), quyết định thu hồi đất số... ngày... (nếu biết), lý do chưa nhận được tiền đền bù (không biết thông tin, không phải từ chối nhận), và đề nghị được xác nhận số tiền đền bù (gốc và lãi phát sinh) còn tồn đọng, đồng thời đề nghị hướng dẫn thủ tục để nhận khoản tiền này. 4) Nếu UBND xã không có thẩm quyền trực tiếp chi trả (thường việc quản lý khoản tiền tồn đọng do đơn vị/tổ chức thực hiện bồi thường của dự án nắm giữ), UBND xã có trách nhiệm hướng dẫn hoặc chuyển đơn đến đúng cơ quan có thẩm quyền xử lý. 5) Nếu sau khi liên hệ mà cơ quan liên quan từ chối chi trả hoặc viện dẫn lý do không có căn cứ pháp luật rõ ràng (ví dụ nói đã hết thời hạn, tiền đã bị thu hồi ngân sách), gia đình có quyền khiếu nại theo trình tự hành chính hoặc khởi kiện vụ án hành chính để bảo vệ quyền lợi, với căn cứ chính là khoản 4 Điều 94 nêu trên.Nguồn: Điều 91, Điều 94 Luật Đất đai 31/2024/QH15