Đặt cọc 285 triệu mua nông sản, đối tượng không giao 1kg hàng cũng không trả tiền, sau còn tiếp tục mời mua thêm — là lừa đảo hay lạm dụng tín nhiệm?

Việc đối tượng A tiếp tục mời chào một giao dịch mới ngay sau khi đã "nuốt" 285 triệu đồng của bạn ở hợp đồng trước, mà không hề giao hàng hay hoàn trả, là một tình tiết RẤT QUAN TRỌNG — nó cho thấy khả năng cao đây không phải là rủi ro kinh doanh thông thường mà là một chuỗi hành vi có chủ đích chiếm đoạt tài sản, đủ căn cứ để trình báo hình sự thay vì chỉ khởi kiện dân sự đòi nợ. Về việc xác định tội danh — Điều 174 (lừa đảo) hay Điều 175 (lạm dụng tín nhiệm) Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13: ranh giới nằm ở THỜI ĐIỂM phát sinh ý định chiếm đoạt. Nếu ngay từ khi ký hợp đồng và nhận 285 triệu đồng tiền cọc, đối tượng A đã KHÔNG CÓ Ý ĐỊNH THẬT SỰ giao hàng (ví dụ: không có nguồn hàng, không có khả năng cung ứng, chỉ dựng lên hợp đồng để lấy tiền), đây là dấu hiệu của Điều 174 — lừa đảo ngay từ đầu. Nếu ban đầu việc ký hợp đồng, nhận cọc là có thật (có ý định giao hàng), nhưng SAU ĐÓ cố tình không thực hiện, chiếm đoạt số tiền đã nhận (dùng thủ đoạn gian dối để không trả, hoặc sử dụng tiền vào mục đích khác dẫn đến không có khả năng hoàn trả, hoặc có điều kiện trả nhưng cố tình không trả), đây là dấu hiệu của Điều 175 — lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Điểm đặc biệt đáng chú ý trong trường hợp của bạn: việc đối tượng A LẶP LẠI hành vi này ở một giao dịch thứ hai (tháng 8/2024) — tiếp tục mời chào bán hàng — trong khi VẪN CHƯA giải quyết nghĩa vụ ở giao dịch thứ nhất, là tình tiết CỦNG CỐ MẠNH cho việc đây là hành vi có tính hệ thống, có chủ đích, chứ không phải một lần thất hứa đơn lẻ do khó khăn kinh doanh khách quan. Đây là yếu tố quan trọng cơ quan điều tra sẽ xem xét để xác định có "thủ đoạn gian dối" mang tính lặp lại, chuyên nghiệp hay không — và cũng là lý do bạn cần trình báo ngay để tránh có thêm nạn nhân khác rơi vào tình huống tương tự. Về mức độ nghiêm trọng theo giá trị tài sản: với 285 triệu đồng, nếu cấu thành tội theo Điều 174 hoặc Điều 175, khoản 3 của cả hai điều (chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng) đều quy định khung hình phạt tù từ 7 năm đến 15 năm (Điều 174) hoặc tương ứng mức nặng của Điều 175 — đây là tội phạm nghiêm trọng, không phải vụ việc dân sự nhỏ. Về việc lựa chọn hướng xử lý: bạn không cần tự mình xác định chính xác là Điều 174 hay Điều 175 — đây là việc của cơ quan điều tra sau khi thu thập đầy đủ chứng cứ (hợp đồng, tin nhắn trao đổi, sao kê chuyển tiền, xác minh về nguồn hàng/năng lực kinh doanh thực tế của đối tượng A tại thời điểm ký hợp đồng). Việc của bạn là trình báo đầy đủ, trung thực toàn bộ diễn biến sự việc, kể cả giao dịch thứ hai đang được đề cập, để cơ quan điều tra có đủ cơ sở đánh giá. Bạn nên làm gì: 1) Làm đơn tố giác tội phạm gửi đến cơ quan Công an nơi đối tượng A cư trú hoặc nơi ký kết hợp đồng, trình bày đầy đủ: nội dung hợp đồng, số tiền đã đặt cọc (285 triệu), thời gian đã trôi qua mà không giao hàng/hoàn tiền, và cả việc đối tượng đang tiếp tục mời chào giao dịch mới — đây là chi tiết quan trọng cần nêu rõ. 2) Chuẩn bị đầy đủ chứng cứ: hợp đồng mua bán đã ký, biên lai/sao kê chuyển khoản 285 triệu đồng, toàn bộ tin nhắn/email trao đổi (bao gồm cả nội dung mời chào giao dịch mới ở bước 2), thông tin nhân thân của đối tượng A nếu có. 3) TUYỆT ĐỐI KHÔNG tiếp tục giao dịch, chuyển thêm bất kỳ khoản tiền nào cho đối tượng A ở "giao dịch mới" đang được mời chào — đây rất có thể là bẫy tiếp theo để chiếm đoạt thêm tài sản, hoặc thậm chí là chiêu "đảo nợ" (hứa dùng lợi nhuận giao dịch mới để trả nợ cũ) — một thủ đoạn phổ biến để kéo dài, che giấu hành vi lừa đảo. 4) Song song với tố giác hình sự, bạn vẫn có quyền khởi kiện dân sự đòi lại 285 triệu đồng — hai con đường này không loại trừ nhau, và nên tham vấn luật sư để được tư vấn cụ thể về trình tự, thủ tục và khả năng thu hồi tài sản trong từng hướng.Nguồn: Điều 174, Điều 175 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13