Xin giấy phép xây dựng nhà thừa kế nhưng một người thừa kế đi nước ngoài mất liên lạc — làm sao?

Tin quan trọng: pháp luật dân sự có một cơ chế cụ thể dành riêng cho tình huống này — không cần phải chờ đến khi tuyên bố anh trai bạn "mất tích" (thủ tục nặng, mất tới 2 năm) mới xử lý được, mà có một ngưỡng THẤP HƠN, nhanh hơn để chỉ định người quản lý tài sản thay cho người vắng mặt. Căn cứ Điều 64 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 về quản lý tài sản của người vắng mặt tại nơi cư trú: khi một người biệt tích 6 THÁNG LIỀN TRỞ LÊN, người có quyền, lợi ích liên quan (ở đây là mẹ và các anh chị em còn lại — đồng thừa kế/đồng sở hữu với anh trai bạn) có quyền yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp cần thiết để quản lý tài sản của người vắng mặt, bao gồm việc CỬ NGƯỜI QUẢN LÝ TÀI SẢN. Đây là mức ngưỡng thấp hơn nhiều so với thủ tục "tuyên bố mất tích" (yêu cầu 2 năm biệt tích theo Điều 68) — với việc anh trai bạn đã mất liên lạc "từ lâu," gia đình hoàn toàn đủ điều kiện áp dụng Điều 64 ngay bây giờ. Về người được chỉ định quản lý: khoản 1 điểm b Điều 65 quy định "Đối với tài sản chung thì do chủ sở hữu chung còn lại quản lý" — nghĩa là mẹ bạn (và các đồng thừa kế khác đã xác định được, có mặt) chính là những người ĐƯƠNG NHIÊN đủ điều kiện được tòa chỉ định làm người quản lý phần tài sản (quyền thừa kế) của anh trai bạn trong khối di sản chung, mà không cần tìm một người quản lý bên ngoài xa lạ. Vì sao bước này quan trọng đối với thủ tục GPXD: căn cứ Điều 216 Bộ luật Dân sự, việc quản lý, định đoạt tài sản chung của các đồng sở hữu (ở đây là mẹ và các con — đồng thừa kế phần di sản của bố) phải theo NGUYÊN TẮC NHẤT TRÍ (có sự đồng ý của tất cả đồng sở hữu), trừ khi có thỏa thuận khác. Việc công chứng giấy tờ thừa kế để làm hồ sơ GPXD thường yêu cầu SỰ ĐỒNG Ý/KÝ TÊN của tất cả đồng thừa kế — đây chính là lý do gia đình bạn đang bị vướng khi anh trai mất liên lạc. Nếu có QUYẾT ĐỊNH CỦA TÒA ÁN chỉ định mẹ bạn (hoặc người phù hợp) làm người quản lý phần tài sản của anh trai theo Điều 64-65, người quản lý này có thể thay mặt/đại diện cho phần quyền lợi của anh trai trong các thủ tục liên quan đến tài sản chung, giúp hồ sơ công chứng/GPXD được tiếp tục xử lý mà không bị treo vô thời hạn. CẦN LƯU Ý TRUNG THỰC: quy trình chi tiết về việc GPXD cụ thể xử lý ra sao khi có một đồng thừa kế vắng mặt — pháp luật xây dựng (Luật Xây dựng và các văn bản hướng dẫn) hiện chưa có quy định RIÊNG, CỤ THỂ cho tình huống này ở cấp trung ương; các quy định về thủ tục GPXD chủ yếu do từng tỉnh/thành ban hành theo đặc thù địa phương. Vì vậy, hướng xử lý thực tế (dùng quyết định của tòa theo Điều 64-65 Bộ luật Dân sự để làm căn cứ hoàn thiện hồ sơ công chứng/GPXD) là suy luận hợp lý dựa trên nguyên tắc chung về năng lực dân sự và quản lý tài sản chung, nhưng gia đình NÊN XÁC NHẬN TRỰC TIẾP với Phòng Quản lý đô thị/UBND quận nơi có nhà và với văn phòng công chứng về quy trình cụ thể áp dụng tại địa phương, để tránh chuẩn bị hồ sơ không đúng yêu cầu thực tế. Gia đình nên làm gì: 1) Nộp đơn yêu cầu Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú áp dụng biện pháp quản lý tài sản của người vắng mặt theo Điều 64 Bộ luật Dân sự, đề nghị chỉ định mẹ bạn (hoặc người phù hợp trong gia đình) làm người quản lý phần quyền thừa kế của anh trai — cần chuẩn bị chứng cứ về việc anh trai đã mất liên lạc trong thời gian dài (không có tin tức, đã tìm kiếm nhưng không có kết quả). 2) Sau khi có quyết định của tòa án, mang quyết định này đến văn phòng công chứng nơi đang làm thủ tục để hỏi rõ liệu đây có đủ căn cứ giúp hoàn thiện hồ sơ khai nhận/công chứng thừa kế hay không. 3) Liên hệ trực tiếp Phòng Quản lý đô thị/Ban quản lý xây dựng quận/huyện nơi có nhà để hỏi rõ quy trình GPXD áp dụng riêng cho trường hợp có đồng thừa kế vắng mặt, chuẩn bị đúng hồ sơ theo yêu cầu cụ thể của địa phương. 4) Nếu quá trình tìm kiếm thông tin về anh trai không có kết quả trong thời gian dài hơn, gia đình cũng có thể cân nhắc tiến hành thủ tục tuyên bố mất tích (khi đủ 2 năm biệt tích theo Điều 68) để có căn cứ pháp lý vững chắc, ổn định lâu dài hơn cho việc quản lý, định đoạt tài sản chung sau này. 5) Nên có luật sư hỗ trợ trực tiếp trong việc chuẩn bị hồ sơ yêu cầu tòa án và làm việc với văn phòng công chứng/cơ quan cấp phép xây dựng, vì đây là thủ tục có nhiều bước liên quan đến cả tòa án lẫn cơ quan hành chính địa phương.Nguồn: Điều 64, Điều 65, Điều 68, Điều 216 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13