Sập bẫy "vay hộ tăng điểm tín dụng" qua MoMo, Viettel Money, Cake — người bị hại cần làm gì?

Bạn đã bị LỪA ĐẢO — đây là một thủ đoạn tinh vi đang phổ biến: kẻ gian dụ nạn nhân tự tay bấm VAY TIỀN trên các ứng dụng tài chính/ví điện tử (MoMo, Viettel Money, Cake...), rồi lừa nạn nhân chuyển/quét QR số tiền vừa vay đó cho chúng, để lại KHOẢN NỢ treo trên tài khoản nạn nhân. Điều quan trọng nhất bây giờ là hành động NHANH: báo công an, liên hệ ví/tổ chức cho vay để phong tỏa và ngăn phát sinh lãi, đồng thời tuyệt đối không cung cấp thêm OTP/mật khẩu cho bất kỳ ai. Về bản chất pháp lý — đây là tội LỪA ĐẢO CHIẾM ĐOẠT TÀI SẢN: hành vi của đối tượng (mạo danh người quen, dùng thủ đoạn gian dối "tặng tiền/tăng điểm tín dụng" để khiến bạn tin và tự thực hiện các thao tác vay tiền rồi chuyển cho chúng) có dấu hiệu của Điều 174 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13 — "bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác." Vì thủ đoạn được thực hiện qua mạng viễn thông, tài khoản mạng xã hội bị chiếm dụng và ứng dụng ví điện tử, hành vi này ĐỒNG THỜI có thể liên quan đến Điều 290 Bộ luật Hình sự — "Tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản" (bao gồm hành vi lừa đảo trong thanh toán điện tử, sử dụng thông tin tài khoản để chiếm đoạt). Việc xác định chính xác tội danh do cơ quan điều tra quyết định, nhưng dù theo điều nào, đây đều là hành vi phạm tội cần được trình báo. Về khoản nợ treo trên tài khoản của bạn — điểm bạn lo lắng nhất: về nguyên tắc, hợp đồng vay mà bạn xác lập DO BỊ LỪA DỐI có thể bị tuyên VÔ HIỆU. Điều 127 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 quy định: "Khi một bên tham gia giao dịch dân sự do bị LỪA DỐI... thì có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch dân sự đó là vô hiệu." Nghĩa là bạn có căn cứ để yêu cầu xử lý khoản nợ này theo hướng bạn là NẠN NHÂN bị lừa, không phải người tự nguyện vay để sử dụng. Tuy nhiên, thực tế cần chứng minh được yếu tố bị lừa dối (bằng chứng tin nhắn, lịch sử giao dịch...), và cần phối hợp với tổ chức cho vay + cơ quan điều tra để giải quyết — đây là lý do phải trình báo và lưu giữ bằng chứng ngay. Bạn nên làm gì NGAY LẬP TỨC: 1) TRÌNH BÁO CÔNG AN ngay: đến cơ quan công an nơi cư trú, hoặc gọi đường dây nóng tiếp nhận tin báo lừa đảo (tổng đài 156 về tin nhắn/cuộc gọi rác, lừa đảo; hoặc 113) — cung cấp đầy đủ thông tin về vụ việc. 2) LIÊN HỆ NGAY tổng đài/bộ phận chăm sóc khách hàng của các ví điện tử, tổ chức cho vay (MoMo, Viettel Money, Cake...): thông báo mình bị lừa, YÊU CẦU PHONG TỎA/TẠM KHÓA tài khoản, ngăn phát sinh thêm lãi/nợ, và đề nghị tạm dừng thu hồi khoản vay trong khi chờ xác minh, điều tra. 3) GỬI VĂN BẢN chính thức đến tổ chức cho vay trình bày rõ mình bị lừa dối khi xác lập khoản vay, đề nghị xem xét hủy/vô hiệu hợp đồng vay theo Điều 127 Bộ luật Dân sự và tạm dừng nghĩa vụ trả nợ chờ kết quả điều tra. 4) LƯU GIỮ TOÀN BỘ bằng chứng: tin nhắn/cuộc trò chuyện với đối tượng (kể cả tài khoản mạo danh người quen), lịch sử giao dịch trên ví, mã QR/mã giao dịch, thông tin tài khoản nhận tiền — đây là chứng cứ then chốt để điều tra và để chứng minh bạn bị lừa dối. 5) TUYỆT ĐỐI KHÔNG cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản cho bất kỳ ai — kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng/ví điện tử/công an gọi đến "hỗ trợ xử lý"; đây thường là chiêu lừa tiếp theo. 6) Nên tham vấn luật sư để được hỗ trợ về thủ tục yêu cầu vô hiệu hợp đồng vay, đòi bồi thường thiệt hại (khi cơ quan điều tra xác định được đối tượng), và bảo vệ quyền lợi trong quá trình làm việc với tổ chức cho vay.Nguồn: Điều 174, Điều 290 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13; Điều 127 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13