Người yêu cũ giữ ảnh nhạy cảm từ 4 năm trước, giờ dọa phát tán cho bạn bè — phải làm gì?

Trước hết: việc từng tự nguyện gửi ảnh cho người yêu lúc đó không có nghĩa là bạn mất quyền kiểm soát những bức ảnh đó mãi mãi, và cũng không phải lý do để tự trách mình — pháp luật bảo vệ bạn ở đây, không phải trừng phạt bạn vì đã tin tưởng ai đó trong một mối quan hệ. Về mặt pháp lý, đây là quyền cá nhân đối với hình ảnh, không phụ thuộc vào việc ảnh có được cho xem tự nguyện trước đây hay không. Khoản 1 Điều 32 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13 quy định rõ: cá nhân có quyền đối với hình ảnh của mình, và việc SỬ DỤNG hình ảnh của người khác phải được người đó đồng ý. "Sử dụng" ở đây bao gồm cả việc phát tán, chia sẻ — không chỉ việc chụp hay lưu giữ ban đầu. Đồng ý cho một người xem ảnh 4-5 năm trước không đồng nghĩa với đồng ý cho người đó gửi ảnh cho người khác bây giờ. Nếu người này thực sự phát tán ảnh mà không có sự đồng ý của bạn, khoản 3 Điều 32 cho bạn quyền yêu cầu Tòa án buộc thu hồi, tiêu hủy, chấm dứt việc sử dụng và bồi thường thiệt hại. Về trách nhiệm hình sự của người đe dọa — có hai hướng, tùy vào việc anh ta thực sự đòi gì: 1) Nếu anh ta phát tán ảnh thật (gửi cho bạn/bè của người yêu bạn hoặc đăng công khai) nhằm bôi nhọ, hạ thấp bạn: đây có thể cấu thành tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13 — xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự người khác, có thể bị phạt tiền đến 30 triệu đồng hoặc phạt tù. Nếu thực hiện qua mạng xã hội, tin nhắn, điện thoại thì đây là tình tiết tăng nặng — điểm e khoản 2 Điều 155 quy định khung phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm khi "sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội". 2) Nếu việc đe dọa phát tán ảnh được dùng để ép bạn phải đưa tiền, tài sản, hoặc bất kỳ lợi ích vật chất nào: đây là dấu hiệu của tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự — "đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản", phạt tù từ 1 đến 5 năm ở khung cơ bản. Điểm quan trọng: tội này đã hoàn thành ngay khi có hành vi đe dọa nhằm chiếm đoạt tài sản — không cần đợi anh ta thực sự phát tán ảnh hay bạn thực sự mất tiền thì mới được coi là phạm tội. Dù anh ta đòi gì (tiền, gặp lại, hay bất cứ điều gì khiến bạn phải làm trái ý muốn để đổi lấy việc không phát tán ảnh), việc dùng ảnh nhạy cảm để đe dọa, ép buộc người khác đều là hành vi vi phạm pháp luật. Bạn nên làm gì ngay: - Không làm theo yêu cầu của anh ta, kể cả khi anh ta hối thúc hay dọa dẫm thêm — làm theo không đảm bảo anh ta sẽ dừng lại, và có thể khiến bạn bị lợi dụng tiếp. - Lưu lại toàn bộ bằng chứng: chụp màn hình tin nhắn đe dọa, ghi rõ thời gian, số điện thoại/tài khoản mạng xã hội của anh ta — đây là bằng chứng quan trọng nhất khi trình báo. - Trình báo công an: theo Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự 101/2015/QH13, bạn có quyền tố giác hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền — có thể đến công an phường/xã nơi bạn cư trú. Theo Điều 145, cơ quan tiếp nhận không được từ chối tiếp nhận tố giác. Bạn không cần phải đợi ảnh thực sự bị phát tán mới được trình báo — hành vi đe dọa đã đủ căn cứ để công an vào cuộc xác minh. - Nếu lo lắng về việc lộ danh tính khi trình báo, có thể trình bày rõ với công an và đề nghị được bảo mật thông tin trong quá trình xử lý.Nguồn: Điều 32 Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13; Điều 155, Điều 170 Bộ luật Hình sự 100/2015/QH13; Điều 144, Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 101/2015/QH13