Số điện thoại bị lấy làm "số tham chiếu" cho khoản vay của người lạ, công ty tài chính gọi khủng bố đòi nợ liên tục — làm sao để chấm dứt?

Yêu cầu "phải đi cùng người vay lên công ty mới gỡ được" là một đòi hỏi VÔ LÝ và không có căn cứ pháp luật — bạn không có nghĩa vụ gì với khoản vay đó, và công ty tài chính không có quyền tiếp tục sử dụng số điện thoại của bạn (dữ liệu cá nhân) khi đã biết rõ bạn không liên quan, không đồng ý. Về bản chất pháp lý: việc người vay khai số điện thoại của bạn làm "số tham chiếu" (thường là để công ty tài chính liên hệ khi không gọi được người vay) mà KHÔNG có sự đồng ý của bạn là hành vi SỬ DỤNG DỮ LIỆU CÁ NHÂN CỦA NGƯỜI KHÁC không đúng quy định. Khoản 5 Điều 7 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15 quy định rõ đây là một trong các HÀNH VI BỊ NGHIÊM CẤM: "Sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác, cho người khác sử dụng dữ liệu cá nhân của mình để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật." Việc người vay cung cấp số điện thoại của bạn cho công ty tài chính mà không hỏi ý kiến bạn, và công ty tài chính tiếp tục xử lý (gọi điện, nhắn tin) số điện thoại đó sau khi đã biết bạn không liên quan, đều có dấu hiệu vi phạm nguyên tắc xử lý dữ liệu cá nhân phải có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu. Về quyền của bạn với tư cách chủ thể dữ liệu: điểm d khoản 1 Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân quy định bạn có quyền "Yêu cầu cung cấp, xóa, hạn chế xử lý dữ liệu cá nhân; GỬI YÊU CẦU PHẢN ĐỐI XỬ LÝ DỮ LIỆU CÁ NHÂN" — đây chính xác là quyền bạn cần sử dụng ở đây: yêu cầu công ty tài chính NGỪNG xử lý (gọi điện, nhắn tin, lưu trữ) số điện thoại của bạn liên quan đến khoản vay đó. Điều 5 Nghị định 356/2025/NĐ-CP (quy định chi tiết thi hành luật) buộc bên kiểm soát dữ liệu (ở đây là công ty tài chính) phải xây dựng quy trình rõ ràng để tiếp nhận, xử lý các yêu cầu này của chủ thể dữ liệu — công ty KHÔNG được đặt điều kiện tùy tiện (như "phải đi cùng người vay lên công ty") để né tránh nghĩa vụ này. Về chế tài nếu công ty tài chính tiếp tục vi phạm: khoản 5 Điều 8 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân quy định mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi vi phạm (ngoài các trường hợp đặc thù về mua bán dữ liệu hay chuyển dữ liệu xuyên biên giới) là 03 TỶ ĐỒNG — áp dụng cho tổ chức; đây là mức răn đe đáng kể, và bạn hoàn toàn có căn cứ để khiếu nại/tố cáo hành vi này đến cơ quan chức năng nếu công ty tiếp tục phớt lờ yêu cầu chấm dứt. Bạn nên làm gì: 1) Gửi YÊU CẦU BẰNG VĂN BẢN (không chỉ gọi điện) đến công ty tài chính — có thể qua email, đơn khiếu nại gửi trực tiếp hoặc qua đường bưu điện có xác nhận — nêu rõ: bạn không phải là người vay, không có bất kỳ quan hệ nghĩa vụ nào với khoản vay, và YÊU CẦU CHẤM DỨT NGAY việc sử dụng số điện thoại của bạn để liên hệ đòi nợ, đồng thời xóa thông tin số điện thoại của bạn khỏi hồ sơ khoản vay đó — trích dẫn quyền phản đối xử lý dữ liệu cá nhân theo Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15. 2) Lưu giữ đầy đủ bằng chứng: ghi âm các cuộc gọi (nếu có thể), chụp màn hình tin nhắn, ghi lại số điện thoại/tên công ty đã gọi, thời gian, tần suất — đây là bằng chứng quan trọng nếu cần khiếu nại chính thức. 3) Nếu công ty tài chính không phản hồi hoặc tiếp tục gọi điện, nhắn tin sau khi đã nhận được yêu cầu bằng văn bản, bạn có quyền khiếu nại đến Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an) hoặc cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời có thể khiếu nại lên Ngân hàng Nhà nước (nếu công ty tài chính là tổ chức được NHNN cấp phép) về hành vi thu hồi nợ không đúng quy định. 4) Nếu tình trạng quấy rối nghiêm trọng, ảnh hưởng đến công việc/danh dự, có thể tham vấn luật sư để đánh giá khả năng yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật, vì Điều 4 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng trao quyền "khiếu nại, tố cáo, khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại" cho chủ thể dữ liệu bị xâm phạm.Nguồn: Khoản 5 Điều 7, Điều 4, Khoản 5 Điều 8 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15; Điều 5 Nghị định 356/2025/NĐ-CP