Hướng dẫn giải quyết một số vấn đề về bồi thường thiệt hại trong tai nạn ôtô

THÔNG TƯ CỦA TOÀ ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO SỐ 03/TATC NGÀY 5/4/1983 HƯỚNG DẪN GIẢI QUYẾT MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI TRONG TAI NẠI Ô TÔ Cho đến nay, các Toà án nhân dân địa phương đã xét xử về bồi thường thiệt hại trong tai nạn ô tô theo dự thảo Thông tư số 173-UBTH ngày 23/3/1972 của Toà án nhân dân tối cao. Qua thực tiễn xét xử có thể thấy rằng, nói chung, phương hướng xét xử đã được Toà án nhân dân Tối cao hưỡng dẫn là đúng đắn nhưng cũng có một số vấn đề cần được hướng dẫn thêm. Vì vậy, sau khi rút kinh nghiệm và trao đổi thống nhất với Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Giao thông vận tải. Toà án nhân dân tối cao ra Thông tư này hướng dẫn giải quyết một số vấn đề về bồi thường thiệt hại trong tai nạn ô tô như sau: I. CƠ SỞ CỦA VIỆC BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI TRONG TAI NẠN Ô TÔ Nói chung, việc bồi thường thiệt hại trong tai nạn ô tô cũng căn cứ vào 4 điều kiện của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là: Có thiệt hại xảy ra, có việc làm trái pháp luật, cơ quan hệ nhân quả giữa việc làm trái pháp luật với thiệt hại, có lỗi của người gây thiệt hại. Tuy nhiên hoạt động của ô tô là một nguồn nguy hiểm cao độ cho nên phía ô tô có trách nhiệm bồi thường cho người thiệt hại, kể cả trường hợp tai nạn xảy ra vì cấu tạo của máy móc, vật liệu (tai nạn rủi ro). Tai nạn ô tô có thể có nhiều nguyên nhân cho nên cần phải điều tra thật đầy đủ và tuỳ trường hợp, hướng xử lý như sau: Lỗi của phía ô tô: Phía ô tô phải bồi thường trong những trường hợp người chiếm hữu phương tiện hoặc người lái xe có lỗi như: Xe chạy không an toàn mà không được sửa chữa, chở qua trọng tải, phóng nhanh, vượt ẩu, lái xe trong lúc say rượu v.v... 2. Lỗi của nạn nhân: - Nếu nạn nhân cố ý gây tai nạn (thí dụ: cố ý lao vào xe ô tô đang chạy để tự tử) hoặc nạn nhân là người cố tình xông bừa lên xe mặc dầu người lái xe không đồng ý, thì phía ô tô không phải bồi thường. - Nếu nạn nhân vô ý (thí dụ: người đi đường chạy qua đường, khi ô tô đã đến gần hành khách tự ý nhảy xuống khi xe đang chạy: nạn nhân là người bám xe mặc dầu người lái xe không đồng ý...) mà phía ô tô không có lỗi thì phía ô tô không phải bồi thường. Nhưng nếu phía ô tô cũng có lỗi, (thí dụ: người lái xe xử lý không hợp lý khi có người đi đường chạy qua...) thì có trách nhiệm hỗn hợp của cả hai bên, do đó, phía ô tô vẫn phải bồi thường phù hợp với mức độ lỗi của họ.